డా. వూటుకూరి వరప్రసాద్ గారు మంచి కవి, విమర్శకులు. అంతకుమించి ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులు, వీటన్నింటికీ మించి దైవ భక్తులు. మనిషిని ప్రేమిస్తారు. ఆయనతో కాసేపు మాట్లాడితే మనసంతా హాయిగా ఉంటుంది. దానికి కారణం ఆయన మాటల్లోని స్వచ్ఛత. ఆయన కవిత్వం చదివినా, ఆయన వ్యాసాలు చదివినా అంతే ఆనందాన్నీ, విజ్ఞానాన్నీ కలిగిస్తాయి. ఆయన అప్పుడప్పుడు రాసిన కొన్ని వ్యాసాలను ఒక పుస్తకంగా ప్రచురిస్తున్నారు. కవులు, సాహితీవేత్తలు, వైద్యులు, వివిధ రంగాలలో పనిచేసిన గొప్ప వాళ్ళలో కొంతమంది గురించి ఒక్కొక్క వ్యాసంగా రాసి ఆ వ్యాసాల సంపుటిని ఒక పుస్తకంగా ప్రచురిస్తున్నారు.
_______________
అలాగే ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేరు ప్రఖ్యాతలు పొందిన క్యాన్సర్ వైద్యులు డా. నోరి దత్తాత్రేయుడు, సాఫ్ట్వేర్ రంగంలో దిగ్గజం సత్య నాదెండ్ల గురించి రాసిన వ్యాసాలు గొప్ప స్ఫూర్తిని కలిగిస్తాయి. వాళ్లు మన తెలుగు వాళ్ళు కావడం మనం మరింత గర్వించదగిన అంశాలని గుర్తుచేస్తాయి. సాంకేతిక యుగంలో ప్రపంచ గమనాన్ని మార్చిన మైక్రోసాఫ్ట్ వంటి అగ్రశ్రేణి సంస్థకు సీఈఓగా పనిచేసిన తెలుగువాడు సత్య నాదెళ్ళ జీవిత గాథను, నాయకత్వ లక్షణాలను ఈ వ్యాసం పరిచయం చేస్తుంది. వైఫల్యాల నుంచే విజయాలను సాధించాలనే ఆయన స్ఫూర్తిదాయక సిద్ధాంతం, మైక్రోసాఫ్ట్ను తిరిగి లాభాల బాట పట్టించడంలో ఆయన చూపిన అసాధారణ సామర్థ్యం ఇందులో విశ్లేషించారు.
భారతదేశానికి తొలి నోబెల్ తెచ్చిన రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్, జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత డాక్టర్ సి.నారాయణరెడ్డి గార్ల సాహిత్యంపై విలువైన అభిప్రాయాలను వ్యక్తీకరించారు.
దళిత, క్రైస్తవ సాహిత్యంపై పరిశోధన చేసిన డాక్టర్ వరప్రసాద్ ఆ సాహిత్యంలో కృషి చేసినటువంటి వ్యక్తుల గురించి రాసిన వ్యాసాలు ఎంతో ప్రామాణికంగా కనిపిస్తున్నాయి. రెవరెండ్ విలియం డాసన్, పురుషోత్తమ చౌదరి చేసిన క్రైస్తవ సాహిత్య సేవను అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు. సంకీర్తనా వాఙ్మయంలో అన్నమాచార్యులు, క్షేత్రయ్య, త్యాగయ్య వంటి భక్త కవులు తమదైన ముద్ర వేశారు. వారి కోవకు చెందిన, తెలుగులో తొలి క్రైస్తవ వాగ్గేయ కారుడు, కవి సార్వభౌముడు పురుషోత్తమ చౌదరి. తెలుగులో తొలి విదేశీ వాగ్గేయకారుడు రెవరెండ్. విలియం డాసన్ (1816-1875) జీవితం, ఆయన అందించిన విశేష సేవలను పరిచయం చేసే వ్యాసం ఉంది.
లండన్ మిషనరీ సొసైటీ తరపున విశాఖపట్నానికి వచ్చి, తెలుగు నేలపై స్థిరపడిన ఈ భక్తుడు, తెలుగు క్రైస్తవ కీర్తనల వాఙ్మయానికి గొప్ప పునాది వేశారు. తెలుగు భాషను అభ్యసించి, వందలాది కీర్తనలు రచించడంతో పాటు, వాటిని క్రోడీకరించి ముద్రించడం ద్వారా స్థానిక భక్తి సంప్రదాయానికి నూతన ఒరవడిని అందించారు. తెలుగు సాహిత్యానికి, భక్తి సంగీతానికి ఒక విదేశీయుడు అందించిన ఈ అమూల్యమైన సేవ గురించి ఈ వ్యాసం విశ్లేషిస్తుంది.
ఆధ్యాత్మిక రంగంలో తనదైన ప్రత్యేక ముద్రతో పాటు దళితులకు ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక మార్గాన్ని సూచించిన సంత్ రవిదాస్ గురించి రాసిన వ్యాసం ప్రత్యామ్నాయ మత జీవన విధానాన్ని తెలియజేస్తుంది. హిందూ సమాజంలో అంతర్భాగంగా కనిపిస్తూనే సంత్ రవిదాస్ ప్రబోధించిన అంశాల యొక్క విలువను ఎంతో లోతుగా విశ్లేషించారు. ప్రాచీన భారతీయ సమాజంలో పాతుకుపోయిన కులాధిక్యతను, అసమానతలను ప్రశ్నించి, దైవం ముందు అందరూ సమానులే అని ప్రబోధించిన ఆ మహనీయుని జీవితం, భక్తి తాత్విక భావజాలాన్ని వివరిస్తుంది. మనిషి పుట్టుక కన్నా మంచి సంకల్పం, పవిత్రమైన కర్మలే గొప్పవని చాటిచెప్పిన ఆయన బోధనలు, నాటి సామాజిక జీవనంలో వెనకబాటుతనంతో మగ్గుతున్న ప్రజలకు గొప్ప మార్గదర్శిగా నిలిచాయి.
ఎంత తవ్వినా తరగని బంగారు గని లాంటి వాడు వేమన. ఆయన సామాజిక దృక్పథాన్ని పునర్ మూల్యాంకన దృష్టితో వరప్రసాద్ గారు చక్కగా వ్యాఖ్యానించారు. తెలుగు సాహితీ చరిత్రలో ఇతిహాసాల అనువాదాలు, పురాణాల ఆధారిత ప్రబంధాల ధోరణి కొనసాగుతున్న రోజుల్లో, వర్తమాన సామాజిక జీవన స్థితిగతులకు అద్దం పడుతూ రచనలు చేసిన తొలి సామాజిక కవి వేమన. 17వ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ కవి, నాటి పాలకుల కుటిల నీతిని, మతాల సంఘర్షణను, మూఢత్వాన్ని, కుల మత భేదాలను ప్రశ్నించిన సామాజికాంశాలను ఈ వ్యాసం వివరిస్తుంది.
బోయి భీమన్నగారు అంబేద్కర్ మార్గాన్ని అనుసరిస్తూనే, వర్గ దృక్పథాన్ని కూడా ఎలా సమన్వయించుకోవాలో చెప్పడంలో ఎంతో నిష్ణాతులు. దాన్ని ‘కూలి-రాజు’ నాటకం ద్వారా ఎలా అన్వయించుకోవాలో వరప్రసాద్ గారు చక్కగా విశ్లేషించారు.
తెలుగు సాహిత్యంలో సంజీవ్ దేవ్ గొప్ప సౌందర్య అన్వేషకుడు. ఆయనను పరిచయం చేసిన వ్యాసం ఎంతో విలువైంది. ప్రకృతిని గురువుగా, దైవంగా, ఆప్తమిత్రుడిగా భావించి, “ప్రకృతిని ప్రేమించగలిగితే ప్రశాంత జీవనం సాధ్యమౌతుంది” అని ప్రకటించిన కళాతత్వవేత్త డాక్టర్ సంజీవ్ దేవ్. చిత్రకళా విమర్శకుడిగా, చిత్రకారుడిగా, తాత్వికుడిగా బహుముఖ ప్రజ్ఞను ప్రదర్శించిన ఆయన, మానవాళి క్షేమం కోసం తన ఆలోచనలను, ఆవిష్కరణలను ప్రజలందరికీ చేరువయ్యేలా చేయడానికి ప్రయత్నించారు.
నంబూరి పరిపూర్ణ గారి జీవితంలో పాటించిన అనేక ఆదర్శాలను వివరించిన వ్యాసం ఎంతోమందికి స్ఫూర్తిదాయకం. నంబూరి పరిపూర్ణ కథల్లోని ప్రగతిశీల భావాలు మూడు ముఖ్య అంశాలుగా కనిపిస్తాయి: 1.సామాజిక అసమానతలపై ప్రశ్నించడం…ఆమె రచనల్లో కులమత బేధాలు, బీద, గొప్ప తారతమ్యాలు, కర్మ సిద్ధాంతం వంటి సాంఘిక, మత సంబంధమైన ఆలోచనలపై చర్చ జరిపారు. 2.ఆధిపత్య ధోరణి ఖండించడం… కులాంతర వివాహం చేసుకున్న దంపతుల మధ్య అగ్రకులస్తుడైన భర్త (భూషణం) ప్రదర్శించే ఆధిపత్య ధోరణి, పనిచేయనితనాన్ని సమర్థించుకునే స్వభావాన్ని స్పష్టంగా చిత్రించారు, ఆర్థిక సంబంధాలు లేని మానవ సంబంధాలు నిలబడటం కష్టమని సూచించారు. 3.స్త్రీ సాధికారత ప్రేరేపించడం…‘లచ్చుప్ప’ పాత్ర ద్వారా, భర్త అన్యాయం చేసినా అధైర్యపడకుండా, వ్యక్తిగత ప్రేమ కంటే ప్రజాసేవకు, గ్రామాభివృద్ధికి ప్రాధాన్యతనిచ్చి, సర్పంచ్ గా ఎదిగిన శ్రమశక్తి మరియు స్త్రీ మూర్తి రూపాన్ని ఆవిష్కరించారు.
దళిత సాహిత్యంపై వరప్రసాద్ రాసిన వ్యాసంలో పురుషులు, స్త్రీలు రాసిన దళిత సాహిత్యాన్ని విశ్లేషించారు. తెలుగు రచయిత్రులు తమ స్వేచ్ఛాయుత భావజాలాన్ని కవిత్వం, కథల ద్వారా సమాజంలో పంచుకున్న తీరును వివరిస్తూ, ఈ సంకలనంలో ‘దళితవాద దృక్పథం’ పై దీన్ని ఒక ప్రత్యేక వ్యాసంగా చెప్పుకోవచ్చు. కుల, లింగ వివక్షల కారణంగా దళిత స్త్రీలు ఎదుర్కొంటున్న అణచివేత, అదనపు కష్టాల వంటి సంక్లిష్ట సమస్యలను రచయిత్రులు తమ సృజనాత్మక రచనల్లో బలంగా ప్రశ్నించిన విధానం ఇందులో విశ్లేషించబడింది.
హర్షవర్థన్ గారి నానీలను విశ్లేషిస్తూ సమాజంలో ఉన్న సమస్యలను కవిత్వం చేసిన కవిగా అభివర్ణించారు. నా (ఆచార్య దార్ల వెంకటేశ్వరరావు) ‘నెమలికన్నులు’ కవిత్వం గురించి ఒక చక్కని విశ్లేషణాత్మక వ్యాసం రాశారు. మరోవైపు, కృష్ణానదీ తీరాన వెలసిల్లిన ధాన్యకటకం (అమరావతి) తెలుగు రాజులైన శాతవాహనుల రాజధానిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. బౌద్ధ, జైన, శైవ, వైష్ణవ, ముస్లిం, క్రైస్తవ సంప్రదాయ సంస్కృతుల ప్రభావాలను తనలో నింపుకుని ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక రాజధానిగా నిలిచిన అమరావతి, నవ్యాంధ్ర రాష్ట్ర రాజధానిగా ఎంపిక కావడంతో పాటు, దాని చారిత్రక వైభవాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. మొత్తం మీద వ్యక్తుల కేంద్రంగా కొనసాగిన ఈ పుస్తకం కొంతమంది వ్యక్తిత్వాలు పదిమందికి ఆదర్శనీయం అవుతాయో తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.ఈ పుస్తకంలో కనిపించే ఏకసూత్రత అదే.
మొత్తం మీద డా.వూటుకూరి వరప్రసాద్ గారి ఆలోచనా తత్వాన్ని ఈ విధంగా క్రోడీకరించవచ్చుననుకుంటున్నాను.
ప్రగతిశీల దృక్పథం (Progressive Outlook): దళిత మరియు క్రైస్తవ సాహిత్యం పట్ల ఆయనకున్న పరిశోధనాత్మక దృష్టి, అలాగే కుల, లింగ వివక్షలు వంటి సంక్లిష్ట సామాజిక సమస్యలను రచయిత్రులు ప్రశ్నించిన తీరును విశ్లేషించడం, ఆయనలోని ప్రగతిశీల భావజాలాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
సాహిత్య సమన్వయం (Literary Synthesis): ప్రపంచ గమనాన్ని మార్చిన ఆధునిక సాంకేతికత నాయకుల (సత్య నాదెండ్ల) స్ఫూర్తి, వేదనాత్మక దళిత కవిత్వం (దార్ల వెంకటేశ్వరరావు గారి ‘నెమలికన్నులు’) మరియు ప్రాచీన భక్తి కీర్తనల వాఙ్మయాన్ని (విలియం డాసన్, పురుషోత్తమ చౌదరి) ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడం ద్వారా గతం-వర్తమానం-భవిష్యత్తుల మధ్య చైతన్య స్ఫూర్తిని నింపాలని ఆకాంక్షించారు.
ఈ వ్యాసాల ద్వారా డా.వూటుకూరి వరప్రసాద్ గారిలోని విమర్శతత్వం, లోతైన తాత్వికతను మనం చూడగలుగుతాం. మంచి వ్యాసాలను అందించిన రచయితకు నా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తున్నాను.
- ఆచార్య దార్ల వెంకటేశ్వరరావు , తెలుగు శాఖ పూర్వ అధ్యక్షులు, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హైదరాబాద్, హైదరాబాద్
( ఈ వ్యాసం సృజన క్రాంతి దినపత్రిక, ఆదివారం 28.12.2025 వ తేదీన ప్రచురితమైంది)
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి