దార్ల మాటశతకం

దార్ల శతకము

శ్రీగణపతి దేవ! శివపార్వతీ పుత్ర! 
నీదు దయను పొంద నిన్ను తలతు
పద్యవిద్య సుజన హృద్యంబు చేయరా !
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (1)

అన్యభాషలైన అంటరానివికాదు
పద్యమైన నదియు గద్యమైన 
ప్రజల భాష నాది పద్యశతకమైన 
దారి పూల తోట దాదార్ల మాట! (2)

కప్పలన్నికలిసి చెప్పలేనంతగా
వర్షమొదవువేళ హర్షమొందు
ఎన్నికలకుముందుయెంతహడావిడో! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (3)

ఉద్యమించకుండ ఊరించు ప్రకటన
లెన్నియోవెలువడు లెక్కలేదు
ఎన్నికలకు ముందుయెందుకనునుకోర్టు        

దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (4)

తాగికారునడుపతప్పయినప్పుడు 
ఓటువేయునపుడునోటునిచ్చి 
తనకువేయుమనుటతప్పుకాదందురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (5)

కట్టుకున్న హాయి కాటనుచీరయే
పెట్టవలయు గెంజి పట్టుబట్టి 
ఉతికినప్పుడల్ల బతుకేమొ బేజారు
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (6)

రాత్రి సంచరించు రాక్షసులను మాట
కృతయుగమున చెల్లు కలినియనిన
సాఫ్టువేరు వాళ్ళు చావగొట్టి విడుచు

దారి పూల తోట దార్ల మాట! (7)

     వద్దనిన కుదరక వచ్చిపడుచు నుండు
మునిసిపాలిటీల మురికి వోలె
వాట్స' పులుల గుంపు వరమైన శాపంబు
దారి పూలతోట దార్ల మాట!  (8)

      ఉప్పు, పసుపు, వేప ఉన్నవనుచునమ్ము
బహుళజాతి వారు బాగుయనిన
మంచిదన్నచాలు మనమంత సిద్ధమే 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (9)

అమ్మ యనెడు మాట అమృతంబు కురిపించు 
అయ్య యనెడు మాట హాయినిచ్చు
మమ్మిడాడియనెడు మాటలవివేలరా 
దారి పూలతోట దార్ల మాట! (10)

వాక్కునర్థమెపుడుపార్వతీశంకరుల్
కలిసినిలువగలుగు కవనమగుచు 
శతకమొకటిచాలు శక్తిముక్తియువచ్చు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (11)

 వ్యాస కాళిదాస, వాల్మీకులాదిగా 
కలరు కవులు భావుకత్వనిధులు 
అద్భుతంబునిచ్చు సద్భుద్దికలిగించు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (12)

మనిషిమేఘమైన మనసెంత తేలిక 
నింగినిలుచు, మబ్బు నిలవదెపుడు
ఎగిరివచ్చిచిలుక యేదోపలికిపోయె
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (13)

చిత్తమేమొమబ్బు చిత్రమోలెకదులు
అంబరంబుయెపుడు అట్లెనుండు
సత్యమిదియెపొందు నిత్యసంతోషంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (14)

 తినగలిగిననాడు తిండిదొరకకుండు
తిండికలిగినపుడు తినుట సున్న
తిరిపెమెత్తిశివుడు తిండివిలువచెప్పె
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (15)

సాగిసాగినదులు సాగరంబునఁజేరు
సాగరంబులన్ని సత్త్రి జేరు 
చిత్రమదియచూడ సృష్టి విధానంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (16)

శ్రీనివాసుడిచట సిరులను కురిపించు
కాణిపాకమందు గణపతియును
పుణ్యఫలములిచ్చు ధన్య రాయలసీమ
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (17)
కావ్యహిమశిఖరము కాదనలేనిది 
మనుచరిత్ర కథయు మనకుదొరికె
రామకథకు మొల్ల రామాయణంబురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (18)

 లేచివచ్చునేమొ లేపాక్షిబసవన్న
తరచి చూడనద్భుతంబు, యెంత
వెతికినకనుమదియె వేలాడుశిలచూడు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (19)

కరవునేలకాదు కళలకుపుట్టిల్లు
వనరులుండె పసిడి వజ్రఖనులు
రాగిసంగటిరుచి రాయలసీమదే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (20)

ఊటలూరు పోతులూరితత్త్వజ్ఞాని,
రాజ్యమేలినట్టి రాయలుండె
రాళ్ళసీమకాదు రతనాల సీమరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (21)

వారసత్వమేల వంశపాలనయేల
ప్రజలసేవకొరకు పదవులనుచు
పట్టుకున్నపదవి యట్టులేనుండురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (22)

     తండ్రిపేరునొకరు తల్లిపేరొక్కరు
చెప్పుకొనుచుకీర్తి కప్పుకొనును
చెప్పెడిదియొకటగు చేయునింకొక్కటి 
దారి పూల తోట దార్ల మాట ! (23)

ఆస్తిదాచుకొనెడి హక్కు ప్రజలకన్న

ప్రభుతకున్నమిన్న బాగుయనుచు
అవసరమునుబట్టి ఆస్తినిచ్చినచాలు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (24)

 గుప్తనిధులు, ఘనులు గుర్తించగలిగిన
గుట్టువిప్పుయాప్పుగూగులమ్మ
మనసువిప్పిచెప్ప మనకది సాధ్యమా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (25)

కులముపేరనొకడు బలముందనునొకడు
మతమునింకొకుండు గతమనుచును
వేరొకండునుండు వేర్వేరగుటయేల? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట ! (26)

     నల్లధనము పోయి తెల్లధనమువచ్చె
వెయ్యివద్దు రెండువేలు ముద్దు
చిన్ననోటుకన్న మిన్నపెద్దదియేల? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (27)

     నలిగిపోయెజనులు నల్ల ధనము పేర
నోట్ల రద్దువలన కోట్లకొలది
చావురాకబతికి సన్యాసులయ్యేరు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (28)

 పట్టపగలుదోచి నిట్టనిలువుముంచు
విజయమాల్య 'మోడి' విజ్ఞులుండు

బ్యాంకు వైపు పోకు బెంగయెక్కువగును 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (29)

ఏటియమ్ములెన్ని యేర్పాట్లు కలిగించె
శునకములకునవియుసుఖమునిచ్చు
సేదతీర్చు డబ్బు చేరునంతవరకు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (30)

ముందు తిండి పెట్టి మూతిని బిగియించు 
జీతమున్న బేంకు గీతగీయు
పట్టుగలిగినట్టి పాలన చూడరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (31)

కొత్తనోట్ల వలన కోరివచ్చుననిరి
నోట్లు రద్దు చేయ కోట్ల కొలది
నల్లధనములేదు తెల్లధనములేదు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (32)

 ఆర్ధికవ్యవస్థ అవ్యవ్యగనుండె
భరతదేశమంత భ్రష్టుపట్టె
జనులగోలనేడు ధనమంతయేమాయె
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (33)

నిద్ర లేచి మొదలు నిద్రపోవువరకు
మింగవలయు మాత్ర మిగలకుండ
బొజ్జనిండనవియు భోజనమునమించు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (34)

నరములన్ని నలిగి, నయనమ్ములన్నియు
కరములన్నియడుగు శరణమనుచు
వరములిమ్మనరు షుగరు మాన్పమందురే
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (35)

అడగకుండనిచ్చునందరు సలహాలు
శాస్త్రవేత్తలేరి శాశ్వతముగ
మట్టు బెట్టవారు మధుమేహ జాడ్యంబు
దారి పూలతోట దార్ల మాట ! (36)

మృత్యువనిన జీవి నిత్యము భయపడు
మనిషియెన్నడైన మరణమొందు
ముందు తెలియనదియె పొందైననరకంబు 
దారి పూలతోట దార్ల మాట ! (37)

 తినకముందు నొకటి తిన్నప్పుడొక్కటి
పొడుచుకొనవలయును జడుచు కొనకు
మనని చంపు సఖియె మధుమోహనాంగిరా
దారి పూలతోట దార్ల మాట ! (38)

     కదులుమెదులులేక కనపడకుండాను
కాటువేయగలదు కార్పొరేటు! 
కరుణయనెడిమాట కపడనిచోటురా
దారిపూలతోట దార్ల మాట! (39) 

సంతకంబుపెట్టు సర్జరీకనుచుండు
కథలకథలగుట్ట కార్పొరేటు
జబ్బుమాటకన్న డబ్బుదేమాటరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (40)

ఆస్తిపాస్తులన్ని హరియించిపోయినా
బతికియుండగానె చంపితినును
కార్పొరేటు అనెడి కలియుగ రాక్షసి
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (41)

సెలవులెందుకంటె చెప్పలేమనకండి
పిల్లలున్నచాలు పిలిచునండి 
కార్పొరేటు కళలు కనిపించిమురిపించు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (42)

 సందువెతుకుకొనుచు సర్వరంగంబులు
వామనుండువోలె వచ్చెనండి
కమ్మగాను చెప్పు కార్పొరేటుకథలు
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (43)

వరదవోలెమనము వదిలేటిజలమును
మంచినీరువలెను మరలమనకె
ఇచ్చునండి మార్చి ఇంకుడుగుంతలే
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (44)
ఇంటివద్దచూడు ఇల్లాలిముచ్చట్లు
ఇంటిచుట్టుకట్టుఇంకుగుంత
ఇంటిపొదుపుతెలుపు ఇంకుడుగుంతులే
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (45)

దాహమైనవారు దారంతవెతుకుచు
వెతికి పట్టు బావి వెతలు తీరు
నీటివాలునట్లెనిలుబెట్టిపట్టరా 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (46)

విప్పియుంచకండి విచ్చలవిడిగాను
పళ్ళుతోమునపుడు పట్టనట్టు
ఎల్లవేళలందునల్లానుబిగియించు
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (47)

గెడ్డమెపుడుగీయు నడ్డదిడ్డంబుగా
వ్యర్ధమేలనీళ్ళు వదులచుందు
కొద్దినీళ్ళెకోట్లగొంతుతడిపెచూడు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (48)

నీటి విలువతెలుపు నీకురాయలసీమ
కోరినంతనిచ్చు కోనసీమ
తెచ్చిపంచునెపుడదేభాగ్యనగరము
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (49)

     మనుషులంతయొకటి మర్మంబువేరయా
మట్టియొక్కటైనమానువేరు
విత్తనంబుబట్టి వికసించుబుద్ధులు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (50)

కనులనుండిమెరుపు కౌగిలిచ్చువలపు
మాయలజలతారు, మధురవాణి
నగరమంతమించునటనుండదెక్కడా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (51)

ఫోనుతెరవగానె పొంగిపొర్లుచువచ్చు
నీతిబోధచేయు గీతలెన్నొ
నిత్యసత్యమదియె నీతియనగనేల! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (52)

మనకుతెలియకుండ మనపేరు ప్రచురించు
రచన చూడ ముఖము రంగుమారు
వివరములను చూసి విస్తుపోకుందుమా? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (53)

కులము, మతములన్ని కుత్సితబుద్ధులు
కలపవలయుగాని కలహమేల? 
మంచికన్నమించు మానవత్వములేదు
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (54)

యోగియయ్యెనొకడుభోగవిముఖడయ్యె
నొకడుతాత్వికుండునొక్కడయ్యె
జడకుచిక్కినతని జన్మెంతమోక్షమో
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (55)

అవసరంబుమేర యన్యభాషలయినా 
మాట లాడ వలయు మరువవద్దు 
మాతృభాషయేను మనకుజీవనమగు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (56)

ఊరికంతటికిని పేరేమొపెద్దమ్మ
కల్మషమునెరుగని కరుణశీలి
నన్నుకన్నతల్లి నాగమ్మపేరురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (57)

పేరుపెట్టమనియు పెండ్లిపెద్దవనియు
పిలుచుకెలుచువారుతలుచువారు
అమ్మనెపుడుకొలుచు అమ్మవారందురే 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (58)

కలిమి లేములన్ని కష్టసుఖములట్లు
తల్లి దండ్రి యన్న దమ్ములుండు
రక్తబంధమదియె రాదిలసాటిరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (59)

కదనరంగమేల కత్తిదూయుటయేల 
పద్యమైన కవిత గద్య మైన 
సరసమగుటవలయు సకియకౌగిలివోలె
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (60)

పొమ్మనుచునుకొట్టు పొయ్యి వీడదుకుక్క

పోయిచూడుమరల పొయ్యినుండు 
చెప్పుతినెడికుక్కచెవికేలతాకురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (61)
రాజకీయవేత్త రానున్నవేళకి
పాఠశాలనున్న బాలలేల? 
తేరగొచ్చునేని తెమ్మందురెల్లరన్

దారి పూల తోట దార్ల మాట! (62)

ప్రక్కనున్నవారి పలుకులుకన్నను
పొద్దుపోకచేయు ఫోనుముద్దు 
దగ్గరున్ననేమి దుర్గతిపట్టెరా? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (63) 

అక్షరసుమమాలనందించి ప్రేమతో
సంతసమున నన్ను సత్కరించె
గుండెనుందువయ్య! గురవయ్య! కవివర్య! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (64)

 పెరుగు నేల బొజ్జ పెద్దవయసురాగ? 
పుట్టిన పసిపాపకెట్టిదూది
పరుపుకన్న పొట్ట పదిలంబునుండురా 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (65)

శిలనుచెక్కిశిల్పి శిల్పముగమలుచు
కఠినహృదయమైన కరుగునట్లు 
సహృదయతనునింపు సాహిత్యపఠనంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (66)

 సర్వవేళలందుసాహితీ పఠనంబు 
మలినమవ్వువేళ మనసునంత 
సంస్కరించిమనకు సమదర్శనమునిచ్చు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (67)

ప్రాస, యతుల జతలు పట్టించుకున్ననూ
గణముకన్ననిలుచు గుణముమిన్న
రసహృదయునికదియెరమణీయపద్యంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (68)

 మనసుమెచ్చకున్నమనవారిదైననూ
పొగడమన్నమనము పొడగలేము
మంచిరచనయైన మరిచిపోలేమయా
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (69)

కలిమిలేములన్నికావడికుండలు
ఒడిదుడుకులుతెలిపిఓర్పునిచ్చి
సత్వగుణమునేర్పు సాహిత్య పఠనంబు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (70)

 విద్యనిచ్చునాత్మవిశ్వాసమొకనాడు
కార్పొరేటువిద్య కలలు త్రుంచి
విద్యపేరుచెప్పివిసుగెంతపెట్టురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (71)

మనసుశాంతిగున్న మధురంబుభాషయు
కోపమున్నవేళ 'కొత్త' భాష
భావనెట్టిదైన భాషయటులెనుండు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (72)

సూటువేయునతడు చుట్టుకావలినుండు
ముందునడుచునంత ముఖ్యుడవడు 
మెరుగుకన్నవిలువ మేధావి కుండురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (73)

వెతుకువెతుకువెతుకు బ్రతుకంతయువెతుకు
వెంటబడుచు వెతుకు వెలుగు కొరకు 
వెతుకు యుగ యుగముల వెలుగుబాట వెతుకు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (74)

దళితుడెంతయున్నతపదవినుండినా
కులము కర్మవలన కూర్మిలేదు
భరతభూమినందు భాగ్యంబు చూడరా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (75)

అమ్మనాన్నలనిన ఆదరింతుముగాని
అన్నిదక్కినంతనవతలుండు
విత్తుబట్టిమొలుచువిలువైనమొక్కలు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (76)

పాండితీ ప్రకర్ష ప్రకటించుకొనుటకు
అర్ధ మవ్వనివ్వకఱుచుచుండు
ఆధిపత్యభావజాలమటులెనుండు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (77)

' చారు' నెవ్వరయ్య మరి' చారు'? రుచిచూడ
విడివరెవరు 'చారు' విస్తరున్న
మనసు నున్న 'చారు' మతివోలె తలి' చారు' !
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (78)

గుండు నిట్లు మిగిలె గుట్టునేతెలుపుచు
బోల్డుహెడ్డుకున్నభోగమేమి
దువ్వెనెన్నిమార్లు దువ్వుదురదతీర్చు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (79)

పిలవకున్న వచ్చు ప్రియమైన శత్రువు
పోనువెనుకకనుచు పోరుపెట్టు
చెప్పనేలబొజ్జ చెలిమైనశత్రువే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (80)

వేసవి సెలవులకు వెళ్ళితినూరికి
ఉక్కబోసిచంపె ఊరునందు 
అన్నిమరచిపోతి అమ్మనుచూడగా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (81)

ప్రజలభాషలేమి పట్టించకోనట్టి
విద్యపేరవిర్రవీగువాడు
సూత్రమనినయేమిచూసుకొనేడ్వరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (82)

కలవకుండనెంతకాలముంచగలవు
మాలమాదిగలను మాయచేసి
వలదురెచ్చగొట్టువర్గీకరణ నేడు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (83)

గ్యాసువచ్చునేమొ కాఫీలువద్దులే
కొవ్వు పెరుగునేమొ కొన్నివద్దు
బతకలేడుమనిషి భయపడుచచ్చునే
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (84)

నమ్ముకున్ననేల నమ్మలాభావించు
పేదవాళ్ళయిళ్ళు 'పెద్ద' వాళ్ళు
మాటలాడకుండ మాయముచేయునే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (85)

తెల్లదొరలు పోయి నల్లదొరలువచ్చె
మారవలయుముందుమనిషిమనసు
దేశమేదియైన దేవళంబౌనురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (86)

మారుతున్నకాలపరిణామగతులన్ని
కనుటలేదుకవులువినుటలేదు
తుడిచివేసినట్టి 'తురక' లనుటయేల? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (87)

చలనశీలకవులు 'చండాల' మనుటేల
ఆధిపత్యమున్నయట్లెపిలుచు
మనసుపొడుచునట్లుమాటపలుకుటేల
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (88)

గాజులేసుకున్న ఆడంగివాడిలా
ఇంటినొదలలేకయుంటివనుచు
మలినపరుచుకొనెడిమానవతులునుండె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (89)

అందనంతయెత్తునాకాశముండెనా
ఉండియుండనట్లునుండగలదు
మనిషికీర్తియటులుమాయలుచేయునే
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (90)

     ఎటులవచ్చివీచునెటులపోయినగాని
వాయువున్నమనకుహాయికలుగు 
కనపడీకనపడకాప్రాణములునిల్పు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (91)

ఏరులన్నిపారియెచ్చటకలియును? 
సాగరమునచేరిశాంతినొందు
మానవుండుమరల మట్టినటులెచేరు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (92)

ఘర్షణమునపుట్టు ఘర్షణమునపోవు
అగ్నిగుణముకున్న అంతమదియె
ఘర్షణంబుజన్మ ఘర్షణే మరణంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (93)

 స్ఫర్శ, రూప, రసము, శబ్ధగంధాలను
విషయములనిపిలుచువిశ్వమెల్ల
పదమటునిటుగానిపరమాత్మరూపమే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (94)

తప్పుచేయువాడుతప్పుకొనుచునుండు
కాంతిహీనమౌను కనులుకనుము
నీతికలిగెనేని నీవైపెచూడడా? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (95)

లేవులేవనినవిలేచివచ్చినవేమి
నాలుగేళ్ళుకళ్ళు కానలేదు
ఇప్పుడెట్లునిజము ఉద్యోగములునిచ్చు? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (96)

     అన్నిమార్చగలుగునధికారమున్నచో
ముందునున్నవన్ని మూలకేసి
తనదుముద్రవేయ తంతుజరుగునంతె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (97)

ఉన్నవాటివిలువ ఉన్నప్పుడుతెలీదు
తిండిలేనినాడుతిండివిలువ
తరిగిపోవతెలియునారోగ్యమువిలువ
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (98)

 సీరియళ్ళుచూడు చిత్రవిచిత్రము
మూసపోసినట్లు మూల్గుచుండు 
అతికివదలకుండుఅతివలకండ్లురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (99)

.విశ్వరూపుచూప వివరించుచుండెనే 
ఆత్మగౌరవమని అరుచుచుండె
కవితనందుతప్పకాళ్ళుమొక్కేలరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (100)

.      భావజాలమనుచు వాదులాడుటయేల
ఆచరించునపుడు అదియెవిలువ
మంచి రచన విలువమానవత్వంబురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (101)

చదువుకైనగాని చంటిబిడ్డలనుచు
వసతిగృహమునందువదులువేళ
కరుణహృదయులంతకదలిపోకుందురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (102)

ఏదిశాశ్వతమగు? యేదశాశ్వతమగు? 
నిన్ననేటికేది? మొన్న యేది? 
తల్లిదండ్రులన్నదమ్ములంతాభ్రమ! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (103)

ఏలవచ్చిచ్చినావు? ఎందుకుపోవలె? 
మమతలేల? మరలమరణమేల? 
నీటిబుడగవోలెనిత్యముమునకేల? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (104)

ఉత్తములకు కోపముండునోక్షణమది
మధ్యమాధములకు మాత్రముండు
ఘడియ, దినము పాపికదిమరణాంతంబు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (105)

వ్యాకరణములేని వాజ్ఞ్మయాధ్యనమును
పథ్యమేలననెడి ఔషధమును 
పగిలినట్టి పడవ పట్టినపయనంబె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (106)

వినెడివానియెదుట విన్నవీకన్నవీ
కలిపిచెప్పవచ్చు కథలు కథలు
నిజముతెలుసునెపుడు నిలకడమీదనే
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (107)

నీటమునిగినట్టినీటిగడ్డనుచూడు
తరచిచూడకుండతగినదనకు
మనసుమర్మమెపుడుమనకట్లునుండురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (108)

నోటికొచ్చినట్లు మాటలాడతగదు
మాటకున్నవిలువమరువరాదు
మరచువారు ప్రజల మనసులో నుండునా?
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (109)

ఎక్కడుంటిమయ్య యేమిబ్రతుకులయ్య! 
యెఱుకలోళ్ళుయనుచు యెట్లు తిట్టు? 
జాతినట్లుతిట్ట జాగృతేలేదురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (110)

' మంటకలిసిపోయెమానవహక్కులు' 
మాటమాటకనెడిమనుషులేరి? 
జాతికొక్కనీతి జాడ్యంబులేలరా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (111)

ఉత్తములకు కోపముండునోక్షణమది
మధ్యమాధములకు మాత్రముండు
ఘడియ, దినము పాపికదిమరణాంతంబు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (112)

వ్యాకరణములేని వాజ్ఞ్మయాధ్యనమును
పథ్యమేలననెడి ఔషధమును 
పగిలినట్టి పడవ పట్టినపయనంబె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (113)

వినెడివానియెదుట విన్నవీకన్నవీ
కలిపిచెప్పవచ్చు కథలు కథలు
నిజముతెలుసునెపుడు నిలకడమీదనే
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (114)

నీటిమునిగినట్టినీటిగడ్డనుచూడు
తరచిచూడకుండతగినదనకు
మనసుమర్మమెపుడుమనకట్లునుండురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (115)

పోస్టు ఒక్కటైన పేస్టుచేయునుచూడు
గ్రూపు గ్రూపులోను కాపుకాచు
ఒక్కచోటనైన చిక్కకనుందువా? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (116)

ఎక్కడుంటిమయ్య యేమిబ్రతుకులయ్య! 
యెఱుకలోళ్ళుయనుచు యెట్లు తిట్టు? 
జాతినట్లుతిట్ట జాగృతేలేదురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (117)

         'మంటకలిసిపోయెమానవహక్కులు' 
మాటమాటకనెడిమనుషులేరి? 
జాతికొక్కనీతి జాడ్యంబులేలరా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (118)

బిగ్గుబాసునేడు బిగికౌగిలిలగూడు

      సిగ్గుయెగ్గులేదుసిన్నబోవ
యెంతరెచ్చిపోయినంతరేటింగురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (119)

అంతుపంతులేని ఆశ్చర్యకథనాలు
వెతుకవద్దు నెట్టు వెగటు పుట్టు
నేతిబీరకాయనెయ్యినిచ్చునటయ్య! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (120)

చిరుతబోలునట్టి పరుగుపెట్టునడక
చీమచావనట్టిసిన్నినడక
నడకనడకచూడనలుబదితీర్లయా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (121)

మనసుతేలిపోయెమబ్బుకదిలినట్లు
కనులుతడిపిపోయెచినుకులన్ని
బాధతీరిపోయెబరువేలనుండురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (122)

అమ్మ మాటవోలెనమృతంబుకురిపించు
కవన మధురిమలకు గగన గంగ
తెలుగు భాష భువిని దిక్కులన్ని నిలుపు
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (123)

కులముకన్నమిన్నగుణమనుచుందురు
ఆచరించునపుడు అదియునిజము
వానచినుకుతెలుపు వర్ణ ధర్మంబురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (124)

రూపుకట్టినట్టియపురూపబతుకమ్మ   

అన్నిచోట్లనామెనట్లెనుండు

ఆమెబోనమెత్తినవతారమూర్తిరా! 

దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (125)

అక్కచెల్లితమ్ముడన్నదమ్ములగుడి
అమ్మకరుణనున్ననాన్నకరకు
మమతలల్లుకున్నమంచియిల్లగునురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (126)

ప్రాణమెట్లుపోవుపట్టుకొనగలమా
ఊరకేలచింత ఉనికి కొరకు
వానచినుకుబోలు మానవజన్మరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (127)

నాదినాదియనిన నవ్వుకొనునుమట్టి
మట్టిపట్టినోటఁబెట్టరెవరు
మట్టినందెమనిషిగిట్టకపోవునా? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (128)

కాదు కాదు నీది కావ్యంబు కాదురా
కావు కావు నువ్వు కవివి కావు
కాకి గ్రుడ్డు కాకి కాకకోకిలగునా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (129)

ముక్కలన్ని కలిపి ముడివేసినట్లుగా
గాలిపటమువోలె బ్రతుకుసాగ
యెంతకాలమెగురునేమితెలుసునయ్య! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (130)

పంటపండునయ్యపట్టుదలవలన
కోరుకున్నచోటుకొండయైన
మనసుమంచిదైనమనవాళ్ళెయందరూ! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (131)

గెలిచితిననినవ్వె గేలిచేసితినని
నవ్వె విరగబడుచు నవ్వె నవ్వి
వెళ్ళునంత గొఱ్ఱె వెనుకనుండియుకుమ్మె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (132)

టిఫునుపెట్టినారు తినుముతినుమనుచు
కోడికూరతోనువేడిగాను
వీరలెవులలోనువీరేచనములయ్యె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (133)

పొయ్యిచుట్టుచేరి పొగుడుచూతింటిమి
ఆరుబయట నిద్ర హాయినిచ్చె
పల్లెటూరునందు పండగేపండగ
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (134)

కవితపద్యమైన కమనీయభావంబు
వస్తువేదియైన మస్తుగుండు
జాతిమేలుకొలుపు జాషువా కవనంబు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (135)

తిరుమలంతతిరిగి తిరిగితెలుసుకొంటి
కష్టములకుమించి కష్టమనిన
నన్నునేనుదర్శనముచేసుకొనుటయే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (136)

దూరమైనగాని భారమైననుగాని
ఎక్కడున్నమనము ఒక్కటయ్యె
మంత్రమోలెదృశ్యయంత్రమున్ననుచాలు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (137)

సెలవుదినములందు వలస వచ్చినరీతి
బుల్లితెరలమీద బుద్ధిగాను
తెల్లబోయిచూడు దెయ్యములుండురా 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (138)



స్వేచ్ఛకాంక్షవలనవచ్చినకవితయు
బంధనంబునందు బంధితంబు
వచనకవితతత్త్వవాస్తవేముండురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (139)



పిలవకున్న వచ్చు ప్రియమైన శత్రువు
పోనువెనుకకనుచు పోరుపెట్టు
చెప్పనేలబొజ్జ చెలిమైనశత్రువే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (140)

గుండు నిట్లు మిగిలె గుట్టునేతెలుపుచు
బోల్డుహెడ్డుకున్నభోగమేమి
దువ్వెనెన్నిమార్లు దువ్వుదురదతీర్చు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (141)

మాటమాటకతడు మాటమార్చననుచు
ముక్కుముందుపెట్టి ముచ్చటించు
ముక్కునేలకొచ్చి ముచ్చటతీర్చునా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (142)



వేంకటేశ్వరునికి వేడుకలెన్నియో
నిత్యశుభములగుచు నిలిచెవెలుగు
తలచుకున్నయపుడె తనకుకళ్యాణంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (143)


అలలనూగెనపుడు ఇలనుయెగిసెనేడు
కలియుగమున కనగ వెలిసెనిపుడు
మానవుండునటులెమసులుకొనగవలె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (144)


సాగరంబువోలెసాగెనీయేడాది
ఆడుకొనుచునంతపాడుకొనుచు
ఇంతకన్ననాకుసంతసంబేదయా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (145)



పెద్దవారినైనపెదవికదపకుండ
కంటిచూపువిసిరి కదలమనును
పట్టివిడుచుశక్తి పసివాళ్ళకుండురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (146)

మాతృభాషయన్న మాకిపుడదిబూతు
యెంగిలాంగ్లమన్నయెంతహాయి
ఊరకనుటకైన నుండవలెకదరా
దారిపూలతోట దార్లమాట! (147)



పండితుండునైన పాలకులకులైన
ప్రజలభాషయేల పట్టకుండు? 
ఆజ్ఞలెల్లనట్లె అవనినెగురుచుండు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట (148)



రాజుశక్తినెరిగిరాణియణిగియుండు
వృద్ధుడైన చెలగి విర్రవీగు
పగలు యణగి రాత్రి పైచేయి యగునట్లు, 
దారిపూలతోట దార్లమాట! (149)

వక్రబుద్ధి నొకడు వసుధపై దయ్యము
వేదములను వల్లె వేసినట్లు
నీతి బోధ మాకు నేర్పింప యత్నించె
దారి చూపు పాట దార్ల మాట ! (150)



కాలమెంతమారె కాలుకదపనేల 
గూగులమ్మనడగు గూడు కూడు
వడిగ వచ్చు గొబ్బి పిడకలైననుచూడు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (151)



ఇళ్ళముందునుంచనిష్టమౌరీతిగా
గోవుపేడవైన గొబ్బియమ్మ
లిపుడు కొనగ వలయు లెమ్ము సహోదరీ
దారిపూలతోట దార్లమాట! (152)



సాధుశబ్దమైన సంస్కృత మైనను
ప్రజలకర్థమైన భాషయైన
ప్రజలుపారిపోరు పద్యముచూడగన్
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (153)



వర్ధమాన కవులు వరదలా వ్రాసినా
దినముకొక్కకవిత దినము దినము
ముదము కలుగు నట్లు ముద్రించునుగణేషు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (154)


మంచినీళ్ళ వోలె మనకాంగ్లభాషయ్యె
తేనె వంటిదాయె తెలుగు భాష 
నిత్యమవసరంబు నీళ్ళాయెనేలరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (155)


పోతపోసినట్లు పొద్దికగానుండు
సీసపద్యనడక స్వీయవోలె
పద్యసుందరిట్లు పట్టుబడుకవికే
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (156) 


భావవీణనేటి పరిశోధకులకున్న
వెలుగు నిచ్చు దివ్వె తెలుగు నందు
భువనవిజయమోలెబూసిపోషించురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (157)


ఫోర్డు కారు మీద పోయినప్పటికిని
మంచిభోజనంబు మనిషికేది? 
సొమ్ములున్నగాని సొంతమాసౌఖ్యంబు? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (158) 

కన్నడంబువాడు కస్తూరిజల్లుచూ
' దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స' 
అనిన తెలుగువాని కదియేనువర్షంబు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (159) 

కాఫిటీలుయనిన కమ్మగాచేయుట
కాదులేదుయనని కాపిరైటు
మంజుకున్నదయ్యమరెవరికిచ్చులే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (160) 





గోగినేని బాబు గొప్పగా చెప్పిరే
బిగ్గుబాసుమనము నెగ్గవచ్చు
ఓడవచ్చుగాని ఓటుకేపతనమా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (161) 

పట్టెమంచమున్న పడుకొనలేమాయె

నడుమునొప్పులన్ని నాట్యమాడు

జీతమున్నగానిజీవితంబేదయా! 

దారి పూల తోట దార్ల మాట! (162) 

నిద్రపోకుమన్న నిద్రవచ్చునెపుడు

నిద్రపోదమన్న నిద్రరాదు

తిండి, నిద్ర రెండు తింగరిబుచ్చులే! 

దారి పూల తోట దార్ల మాట! (163) 

షుగరుకలిగినేని సుష్టిగాతినలేవు

తినగలిగిన వేళ తిండి కరువు 

కడుపుమాడుతున్నకనులుమూతపడునా! 

దారి పూల తోట దార్ల మాట! (164) 

ఏదిశాశ్వతంబు యేదినిత్యమునుండు

యెవరుశాశ్వతంబు యెవరు నిలుచు

ఊపిరున్నవరకునుండుసంతసమున

దారి పూల తోట దార్ల మాట! (165)

పంటపండునయ్యపట్టుదలవలన
కోరుకున్నచోటుకొండయైన
మనసుమంచిదైనమనవాళ్ళెయందరూ! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (166)

గెలిచితిననినవ్వె గేలిచేసితినని
నవ్వె విరగబడుచు నవ్వె నవ్వి
వెళ్ళునంత గొఱ్ఱె వెనుకనుండియుకుమ్మె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (167)

టిఫునుపెట్టినారు తినుముతినుమనుచు
కోడికూరతోనువేడిగాను
వీరలెవులలోనువీరేచనములయ్యె! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (168)

పొయ్యిచుట్టుచేరి పొగుడుచూతింటిమి
ఆరుబయట నిద్ర హాయినిచ్చె
పల్లెటూరునందు పండగేపండగ
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (169)

కవితపద్యమైన కమనీయభావంబు
వస్తువేదియైన మస్తుగుండు
జాతిమేలుకొలుపు జాషువా కవనంబు 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (170)

తిరుమలంతతిరిగి తిరిగితెలుసుకొంటి
కష్టములకుమించి కష్టమనిన
నన్నునేనుదర్శనముచేసుకొనుటయే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (171)

కులముకన్నమిన్నగుణమనుచుందురు
ఆచరించునపుడు అదియునిజము
వానచినుకుతెలుపు వర్ణ ధర్మంబురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (172)

పొందినారుముందె పోస్టలు బ్యాలెటు
లేటుచేయకుండ ఓటువేయ
ముందుగానెకూయునుద్యోగి కోయిల! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (173)

గొంతు వరకు వచ్చి గోడకట్టుచునుండ
పెదవి విప్ప లేని పేదనగుదు
మబ్బులున్నవేళ మార్తాండుడట్లుండు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (174)

కనులు రెండు గాని కనెడిచూపొక్కటే
చేతులేమొరెండుచేయునొక్క
పనినిరైలువోలెబాటకోలక్ష్యంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (175)

స్టేటు బేంకు బుడ్డి వేస్టుబుడ్డగునట
డబ్బులున్న యెడల ధర్మహూండి
దోచుకొనుటకొరకు దొడ్డయాప్సుండురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (176)


మార్పురానిమనిషి మనచుట్టుచేరుచూ
చనువుదొరికెననుచు సంకనెక్కి
విర్రవీగునపుడు విడిచినాచాలయా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (177)


భక్తకోటిపూజ భక్తులకన్ననూ
వర్తకులకుకలిసివచ్చెనండి 
పుణ్యమేమొగాని పూజారిమెచ్చులే! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (178)


కల్మషంబులేని కరుణహృదయుమున్న
మంచిపరిమళించుమనిషులైన
భోగభాగ్యమిచ్చుభోగిపండుగమీకు! 
ధరణి పూల బాట దార్ల మాట! (179)

కాలు నిలువ నిల్వకటునిటుతిరుగేటి
పట్టినట్టి మద్య పాన మత్తు
దిగనికోతి చూడు తింగరి గోరేటి! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (180)

పద్యవిద్యయన్న పరమాత్మనన్నయ
నటనయన్నయన్న నందమూరి 
చలన చిత్రమన్న సత్యంబు తెలుగౌను! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (181)

కారు దిగినడిచిన కనిపించు కళ్ళకు
జనులకష్టనష్ట చరితలన్ని
నగరమెంత మారెజగమెంత మారెనో!
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (181)

పలకరించునపుడు పరిమళించునతడు
ఎదిగినకొలదియును ఒదుగునతడు 
నాకునీకుకంటి నలుసుకాదతడురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (182)

భరతజాతినంతపరిమార్చుజాడ్యంబు
నరనరాననిండి నాట్య మాడ
కూల్చికాల్చవోయి కులబలవృక్షంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (183)

ఆభరణములనిన ఆశయేతీరునా
ఆమెమెడను చుట్టి హారమయిన
విసుగనేదిలేక విస్తుపోయెవిశాఖ! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (184)

స్త్రీని దేవతనుచు నీతిపాఠంబులు
బడికిగుడికివలదు పడతియనిన
ఆమె లేని సృష్టి కర్థంబు యేదిరా? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (185)

మురుగుకాల్వలందు మునిగేటిదైననూ
మూతి తెరవకున్న ముద్దుగుండు
కాపు కాచి చూడు కంపంత తెలియురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (185)

మంత్రములుచదివినమంచిపంటలుపండు
ననెడి వెఱ్ఱి చూసి నవ్వబోకు
శాస్త్ర విద్య నేడు శాస్త్రివిద్యాయెనా? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (186)

చుట్టుతిప్పుకొనుచుచూడమనుచునుండు
పిచ్చిపిచ్చివన్ని తెచ్చి పిచ్చి
పట్టినట్లు చేయు పాపిమొబైలురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (187)

ఫేసుబుక్కుతీసి పెంటలో విసిరినా
ఫోనుతెరిచి చూడ పొర్లి వచ్చు 
వదలనట్టి జిడ్డువాట్స్ యాప్పుమనకుండె
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (188)

మంచిపనులు చేయ మార్గంబులన్నియు
మూర్ఖులంత కలిసి మూసివేయ
వెలుగురేఖలవలె తెరుచునోమార్గంబు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (189)

మార్పులేనివాడుమనవాడుపగవాడు
చనువుదొరికెననుచు సంకనెక్కి
విర్రవీగునపుడు విడిచినాచాలయా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (190)

ప్రేమపెళ్ళికాదిపెద్దవైతివి గాన
అప్పుజేసి పెండ్లి యాడినావు
నీదు మార్గమేను నిక్కము మాదయ్యె! !
దారి పూల తోట దార్ల మాట! ! (191)

పద్యమనినయేమి పాదంబులుండుట
పాదమున్నచాలువేదమగును
ఛందమున్నచాలు సాహిత్యమేలరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (192)

నలుగురన్నలకును వెలుగునిచ్చినచెల్లి
పెద్దదైనగానిముద్దుమాకు
' పాప' యగును 'విజయ' పసిపాపయెప్పుడూ! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (193)

జరుగుజరగకున్నసర్వజనులుమెచ్చ
ఇష్టమున్ననీకుకష్టమైన
సంప్రదాయమనిన సరదాల సెలయేరు
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (194)

వేడిగున్నయెడల వెంటనే కాలును 
ఆరిపోయినపుడు అంటుకొనును
బొగ్గునంటినట్లె పోకిరిస్నేహంబు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (195)

తల్లిదండ్రులన్నదమ్ములైననుగాని
మనసువిరుగునటుల మాటలాడ
విషము త్రాగు నటుల విలవిలలాడురా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (196)

చదువుకన్నమిన్న సంస్కారమదినున్న
చక్కగుండవచ్చు చదువు లేల? 
నోరుమంచిగున్న ఊరుకేముందిరా !
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (197)

వేడిగున్నయెడల వెంటనే కాలును 
ఆరిపోయినపుడు అంటుకొనును
బొగ్గునంటినట్లె పోకిరిస్నేహంబు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (198)

నీదుపలకరింపు నీదువెచ్చదనము
లేనిదేది సుఖము కాదు కాదు
సాటియేదినాకు సహచరికన్నను! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! !  (199)

సఫలమైనయెడల సంపూర్ణ కావ్యంబు
విఫలమైనయెడల వినుతికెక్కు
ప్రేమ కున్న శక్తి ప్రేమకేతెలియురా
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (200)

విత్తనముపగులుచు విశ్వరూపుమునొందు 
మంచినీటినిచ్చుమబ్బుకరిగి
అరుణకిరణమగుచు అస్తమించవలెరా
ధరణి పూల బాట దార్ల మాట! (201)

చిన్ననాటిదైనచీముడుముక్కును
చిన్ననాటిదైనసిగ్గుబిళ్ళ
చిత్రమందునున్న చిన్నతనమగునా? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (202)

మనము పగలు గొట్ట మరణంబు సిద్ధించు
తనకదేపగిలిన జననమిచ్చు 
గుడ్డు బోలు మనసు గుట్టెరిగిమసలు! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (203)

మరలమరలనేను మరణింతు మరణింతు
మంచిజరిగినపుడు మరణమొంది
దేశరక్షణివ్వ దేహంబునిచ్చెద! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (204)

మాతృ భాష కొరకు మరణించి వీరులు
మాతృభాష మహిమ మహికి తెలిపె
మాతృ భాష నెపుడు మరువొద్దుసోదరా! 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (205)

తెలుగు శాఖ నందు తెలివైనమార్గంబు
పాఠ్యభాగమొకటి పఠనమొకటి
బ్రతుకు కొరకు చదువు పాఠంబులాయెరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (206)

సర్వమునతడనుచు గర్వములేనిదై
ప్రియుని మనము గెలిచి ప్రియునితలపు
సర్వమామెయగుటె స్వాధీన భర్తృక
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (207)

రంగురంగులేవొసింగరించుకొనుచు
లేతమొగ్గలిపుడె లేచివచ్చి
శుభమనుచునుచెప్పె సుప్రభాతమిదియె
దారి పూల తోట దార్ల మాట (208)

పుస్తకమును చదివి మస్తకమువిలువ
పెంచుకొనిననాడు పేదరికము
పారిపోవునిజము పాటించిచూడరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (209)

అర్థరాత్రిదాటినప్పటికినియట్లె
వరుసగానిలిచెనె ఓటు కొరకు 
ఆంధ్రరాష్ట్రజనుల ఆసక్తియేమిటో? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (210)

తీపి రుచులనేమొ తినుమనిపెట్టియు
నోరుమూసినట్లె ఓటు వేసి
జాతకముల పెట్టె జాగుచేయుచునుండె
దారి పూల తోట దార్ల మాట!  (211)

అవసరమునకెవరు ఆదుకొనకనుండి
అంటిముట్టనంటుఅవతలుండు
రక్తబంధమనుచు రంపానపెట్టురా 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (212)

అమ్మమననియెంత ఆదరించినగాని
అందుకొంతనైన అందజేసి
తనయులెంతమంది ధర్మంబుపాటించె? 
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (213)

సహనశీలి సర్వశాస్త్రములుతెలియు
అమ్మకెవరుసాటి అవనియందు
ఎదిగినట్టితనయులేమితెలియదండ్రు
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (214)

నిన్నజరుగుగాక మొన్నజరుగుగాక
నేడుతనకు జరుగు వేడుకెపుడు
నిత్యనూతనమగు సత్యముసోదరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (215)

అక్షరంబునందనంతదూరమునుంచు
వేళనందుకొనియె వేగముగను
సత్యకథనశీలి సావిత్రి బాయిరా
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (216)

మనిషిదూరమైన మనిషికున్నవిలువ
మనిషి తెలుసుకొనుచుమసులుకొనగ
జరగవలసినంత జరిగిపోకుండునా?
దారి పూల తోట దార్ల మాట! (217)

ఎచటనున్న నిత్యమచటపరిమళించు
ఎచట నున్న సత్యమచటనుండు
మంచి పుష్పమోలె మహనీయులుండురా!

దారి పూల తోట దార్ల మాట! (218)

(ఛఛందోబద్దంగా రాసే పద్యాలన్నీ అభ్యాసం కోసం రాస్తున్నవే. దీన్ని బట్టి నా దృక్పథాన్ని, నా పాండిత్యాన్ని మూల్యాంకన చేసే ప్రయత్నం చెయ్యొద్దని మనవి. ఇవి సరదాగా రాస్తున్న పద్యాలు. నా సీరియస్ భావాలన్నీ వ్యాసం, వచనకవిత్వంలోనే ఉంటాయని గమనించవలసినదిగా కోరుతున్నాను... మీ  దార్ల వెంకటేశ్వరరావు