నాలో మిగిలిన నేను
(దీర్ఘ కావ్యం)
11. నది
ఒక నది
ఎప్పటి నుంచో
నాలో
ప్రవహిస్తోంది.
దాని పుట్టుక
నాకు గుర్తులేదు.
ఏ కొండ ఒడిలో
కళ్ళు తెరిచిందో
ఏ రాయి అంచున
మొదటి అడుగు వేసిందో
నాకు తెలియదు.
నేను చూసినప్పుడు
అది
ప్రవహిస్తూనే ఉంది.
కొండల మధ్య
చిన్న సెలయేరుగా మొదలై
లోయల నిశ్శబ్దాన్ని
తనలో కలుపుకుంటూ
మైదానాల మీదుగా
సాగిపోతోంది.
దారిలో
రాళ్లు ఎదురయ్యాయి.
వాటిని
తనతో తీసుకెళ్లలేదు.
వాటి పక్కనుంచే
దారి చేసుకుంది.
కొన్ని చోట్ల
రాళ్లను తాకి
నురగలుగా నవ్వింది.
కొన్ని చోట్ల
లోతుల్లోకి జారుతూ
తన గొంతును
తానే వినుకుంది.
నది
ఎక్కడా
తన ప్రవాహాన్ని
వివరించుకోలేదు.
ఒడ్డున నిలబడి
చూసేవాళ్లకు
ఒక్కో రూపంలో
కనిపించింది.
పిల్లలకు
ఆటస్థలమైంది.
రైతులకు
పంటల ఆశయమైంది.
దాహంతో వచ్చినవారికి
నీటిని అందించింది.
దాని మీదుగా
వంతెనలు పెరిగాయి.
ఒడ్డున
ఊళ్లు వెలిశాయి.
మనుషులు
తమ చిరునామాలను
దాని దగ్గర
నిర్మించుకున్నారు.
నది మాత్రం
తన చిరునామాను
నీటిలోనే
మోసుకెళ్లింది.
ఒకప్పుడు
నేను కూడా
నదిని చూస్తూ
చాలాసేపు నిలబడేవాడిని.
నీటి మీద
ఎండ వెలుగులు
విరిగిపడటం చూసేవాడిని.
చిన్న అల
పెద్ద అలలో
కలిసిపోవడం గమనించేవాడిని.
ఒడ్డుకు చేరిన నీరు
తిరిగి వెనక్కి వెళ్లకుండా
మరో దిశలో
ప్రవహించడం చూసేవాడిని.
నాకు
అదంతా
ఒక దృశ్యంగా ఉండేది.
ఇప్పుడు
ఆ దృశ్యం వెనుక
ఎన్నో స్వరాలు
వినిపిస్తున్నాయి.
పర్వతాల నిశ్శబ్దం.
నేలను చీల్చుకుంటూ
బయటపడిన నీటి తపన.
దారిలో కలిసిన
చిన్న చిన్న వాగుల
గుసగుసలు.
ఒడ్డున పెరిగిన
చెట్ల వేర్లకు
అందిన తేమ.
ఎన్ని చోట్ల
ఎన్ని జీవితాలను
తాకుతూ
నది సాగిపోతోందో!
దాని నీటిలో
ఒక ఊరి బాల్యం ఉంది.
మరో ఊరి
పొలాల పచ్చదనం ఉంది.
ఎక్కడో
ఒక తల్లి నింపిన
కుండ జ్ఞాపకం ఉంది.
మరెక్కడో
ఒక ప్రయాణికుడు
అరచేతుల్లోకి తీసుకున్న
చల్లదనం ఉంది.
నీరు
ఎవరి చేతిలో ఉన్నా
తన చల్లదనాన్ని
మర్చిపోదు.
నది
ఎవరిని తాకినా
తన ప్రవాహాన్ని
కొనసాగిస్తుంది.
ఒకసారి
వానలు కురిశాయి.
కొండల మీదుగా
నీరు ఉరుక్కొచ్చింది.
చిన్న వాగులు
నదిలో కలిశాయి.
నది
తన ఒడ్డులను దాటి
పొలాల మీదుగా
విస్తరించింది.
చెట్లు
నీటిలో తమ ప్రతిబింబాలను
కోల్పోయాయి.
దారులు
మునిగిపోయాయి.
ఇళ్ల గుమ్మాల దగ్గర
నీరు నిలిచింది.
అప్పుడు
నది అందాన్ని
చూసే కళ్ళు
దాని ఉధృతిని చూశాయి.
ప్రవాహానికి
దాని సొంత వేగం ఉంది.
నేల మీద
దాని సొంత హక్కు ఉంది.
మనుషులు గీసిన
హద్దులన్నీ
నీటి ముందు
కొత్త అర్థాలను వెతుక్కున్నాయి.
కొంతకాలానికి
నీరు తగ్గింది.
బురదలో
కొత్త విత్తనాలు
తమ చోటు వెతుక్కున్నాయి.
కొమ్మల మీద
పక్షులు తిరిగి వచ్చాయి.
ఒడ్డున
పిల్లల అడుగులు
మళ్లీ వినిపించాయి.
నది
తనలో జరిగినదంతా
ఎవరికీ చెప్పలేదు.
ప్రవహించడం మాత్రం
మానలేదు.
కాలం గడిచేకొద్దీ
నదిలోని నీరు
ఎన్నోసార్లు మారిపోయింది.
నిన్న చూసిన నీరు
ఈరోజు అక్కడ లేదు.
అయినా
నదిని గుర్తుపట్టడానికి
మనుషులకు
ఎక్కువ సమయం పట్టలేదు.
నీరు మారినా
ప్రవాహం కొనసాగింది.
దాని ఒడ్డులు
కాలంతో మారాయి.
దాని లోతులు
ఋతువులతో మారాయి.
దాని మీదుగా
నడిచిన వంతెనలు
పాతబడి కొత్తవయ్యాయి.
ప్రతి మార్పునూ
తనలో మోస్తూ
నది
తన ప్రయాణాన్ని
కొనసాగించింది.
నా జీవితంలోనూ
ఎన్నో ప్రవాహాలు
కలిశాయి.
కొన్ని మనుషులు
వాగుల్లా వచ్చారు.
కొంతదూరం
నా పక్కన నడిచారు.
వారి మాటలు
నా ఆలోచనల్లో
కలిసిపోయాయి.
వారి అనుభవాలు
నా చూపుకు
లోతునిచ్చాయి.
మరికొందరు
ఒడ్డున నిలిచిన
చెట్లలా
నా జ్ఞాపకాల్లో
వేర్లు వేసుకున్నారు.
కాలం
వారిని దూరం చేసినా
వారి నీడ
నాలో మిగిలింది.
కొన్ని బంధాలు
వేసవిలో ఎండిపోయిన
చిన్న వాగుల్లా
జ్ఞాపకాలలో నిలిచిపోయాయి.
మరికొన్ని
అనుకోని వేళ
మళ్లీ పలకరించి
నా మనసులో
నీటిని నింపాయి.
మనుషులు
ఎక్కడి నుంచి వస్తారో
ఎక్కడికి వెళ్తారో
ఎప్పుడూ తెలియదు.
వాళ్లు నాలో కలిపిన
అనుభవాలు మాత్రం
నా ఆలోచనల ప్రవాహంలో
కొనసాగుతూనే ఉంటాయి.
ఇప్పుడు
నది ఒడ్డున
నిలబడినప్పుడు
నీటి వేగాన్ని మాత్రమే
చూడడం లేదు.
ఒక అల
మరో అలకు
చోటిచ్చే తీరును చూస్తున్నాను.
నీరు
తనలోని చిన్న అలలను
లెక్కపెట్టకుండా
ముందుకు సాగడాన్ని
గమనిస్తున్నాను.
ఒడ్డున
ఒంటరిగా నిలిచిన
ఒక రాయిని చూస్తున్నాను.
ఎన్నో ఏళ్లుగా
నీరు దానిని తాకుతోంది.
రాయి
తన స్థానంలోనే ఉంది.
నీరు
తన దారిలోనే ఉంది.
ఆ రెండింటి మధ్య
నిరంతరం జరుగుతున్న
స్పర్శకు
ఎంత చరిత్ర ఉందో!
నదిని
ఒకచోట నిలిపి
చూడలేం.
అలా నిలిపితే
అది నది
ఎలా అవుతుంది?
ప్రవాహం
కదులుతున్న నీటిలోనే
తన ఉనికిని
చూపిస్తుంది.
నేను
నా గతాన్ని
తలుచుకుంటే
ఎన్నో దృశ్యాలు
కళ్ళముందు కదులుతాయి.
చిన్ననాటి నేల.
చెమటతో తడిసిన
పని దినాలు.
చేతిలోకి వచ్చిన
మొదటి పుస్తకం.
చదువుతో తెరుచుకున్న
కొత్త ప్రపంచం.
అక్షరాల మధ్య
నాకు కనిపించిన
మరో మనిషి.
ఆ ప్రయాణంలో
ఎన్ని మలుపులు!
ఎన్ని ఒడ్డులు!
ఎన్ని ప్రవాహాలు!
వాటన్నింటినీ దాటి
ఇక్కడ నిలబడ్డ
నన్ను చూస్తే
గతం ఎక్కడ ముగిసిందో
వర్తమానం ఎక్కడ మొదలైందో
గుర్తించడం కష్టమవుతుంది.
నాలోని నది
ఆ విభజనలను
పట్టించుకోదు.
జ్ఞాపకాన్ని
అనుభవంలో కలుపుతుంది.
అనుభవాన్ని
ఆలోచనలో కలుపుతుంది.
ఆలోచనను
మరో అడుగుగా
మలుస్తుంది.
కొన్నిసార్లు
నేను అలసిపోతాను.
నా ప్రయాణం
ఎంత దూరం సాగిందో
లెక్కపెట్టుకుంటాను.
చేరుకున్న చోట్లను
వదిలివచ్చిన చోట్లను
తూకం వేస్తాను.
ఆ లెక్కల్లో
నాకు తెలియని
ఖాళీలు కనిపిస్తాయి.
అప్పుడు
నది గుర్తుకొస్తుంది.
అది
తన ప్రయాణానికి
రోజూ లెక్కలు రాయదు.
తన వెనుక
ఎంత నీరు మిగిలిందో
చూసుకుంటూ కూర్చోదు.
తనలో కలిసిన
ప్రతి చినుకును
పేరు పెట్టి పిలవదు.
అన్నింటినీ
తన ప్రవాహంలో భాగం చేసుకుని
ముందుకు సాగుతుంది.
నేనూ
నా జీవితాన్ని
అలా చూడగలిగితే!
గతాన్ని
భారంగా మోసే బదులు
అనుభవంగా నిలుపుకోగలిగితే!
ఎదురైన మనుషులను
గుర్తులుగా మాత్రమే కాక
నా ప్రయాణంలో
కలిసిన ప్రవాహాలుగా
చూడగలిగితే!
నాలో మిగిలిన
చిన్న చిన్న ముక్కలన్నీ
ఒకే చోట
కలుసుకుంటాయేమో!
నది
సముద్రం వైపు
సాగుతోంది.
దారిలో
ఎన్ని పేర్లు మారినా
నీటికి తన ప్రయాణం తెలుసు.
సముద్రాన్ని చేరినప్పుడు
నది పేరు
నీటి విస్తారంలో
కలిసిపోతుంది.
అయినా
ఆమె ప్రయాణం
నీటిలోనే కొనసాగుతుంది.
ఒక మేఘంగా
ఆవిరై పైకెగసి,
ఒక చినుకుగా
నేల మీదకు దిగి,
మరో సెలయేరులో
చోటు చేసుకుని,
మళ్లీ
ఒక నదిగా
ప్రవహించవచ్చు.
నీటికి
ఒకే రూపం లేదు.
దాని ప్రయాణానికి
ఒకే ముఖం లేదు.
నది ఒడ్డున
చాలాసేపు నిలబడ్డాను.
నా పాదాల దగ్గర
చిన్న అల
వచ్చి తాకింది.
వెనక్కి వెళ్లింది.
మరో అల
వచ్చింది.
ఆ స్పర్శలో
ఏదో పరిచయం ఉంది.
నేను
నదిని చూడడం లేదు.
ప్రవహిస్తున్న
నన్నే
వింటున్నాను.
