ఆచార్య దార్ల వెంకటేశ్వరరావు గారి కొత్త వచన కావ్యం
'కోనసీమ కోయిల' (హైకూ కావ్యం)
ప్రస్తావన.
సముద్రంలో సంగమించే ముందు గోదావరి ఏడు పాయలుగా విడిపోయి కోనసీమను సస్యశ్యామలం చేసిందన్నట్లుగా, మనిషి అంతరంగం నుండి పుట్టిన భావాలు వివిధ అనుభూతుల పాయలుగా చీలి, చివరకు పరమాత్మ అనే సాగరంలో లీనమవుతాయి. నేను పుట్టి పెరిగిన కోనసీమ మట్టి వాసన, గౌతమి, వైనతేయ, వశిష్ఠ నదుల గంభీర ప్రవాహం నా రక్తంలోనే ఒక కవితాత్మక స్పర్శను నింపాయి. గౌతమి, వశిష్ఠ, వైనతేయలతో పాటు భరద్వాజ, ఆత్రేయ, తుల్య, కౌశిక అనే సప్త పాయల సంగమం కోనసీమ. ఆ గోదావరి జలాల సాక్షిగా రూపుదిద్దుకున్న ఈ అక్షర కృతియే 'కోనసీమ కోయిల'.
అనుభూతులు అనేవి ఒక నిరంతర ప్రవాహం. అంతులేని ఆ ప్రవాహాన్ని కేవలం పదిహేడు అక్షరాల పరిధిలో బంధించి, పాఠకుడి మదిలో ఒక విస్ఫోటనాన్ని కలిగించడమే 'హైకూ' విశిష్టత. జపాన్ గడ్డపై పుట్టి, తెలుగు నేలపై వికసించిన ఈ ప్రక్రియ, ఒక చిన్న కిటికీ గుండా అనంతమైన ఆకాశాన్ని చూపినట్లుగా ఉంటుంది. ఏప్రిల్ 17 వ తేదీ ప్రపంచ హైకూ దినోత్సవం.
ఈ కావ్యంలో వివిధ శీర్షికల కింద మలచిన హైకూలు, జీవితంలోని వివిధ మలుపులను అక్షర చిత్రాలుగా చూపిస్తాయనుకుంటున్నాను. ప్రకృతిలోని నిశ్శబ్దం, అమ్మనాన్నల మమకారం, భవబంధాల ఘర్షణ, సామాజిక బాధ్యత , ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణ... ఇలా ప్రతి అంశం ఒక పాయగా ప్రవహిస్తుంది. ఐదు-ఏడు-ఐదు అక్షరాల పరిమితిలో సాగే ఈ హైకూ ప్రక్రియ, గోదావరి పరవళ్లు తొక్కుతున్నట్లుగా తక్కువ మాటల్లోనే అనంతమైన అర్థాన్ని స్ఫురింపజేస్తుంది.
ఈ 'కోనసీమ కోయిల’ కావ్యంలో, ఒక మానవ జన్మలోని వివిధ దశలను, అనుభూతులను అందించే ప్రయత్నం చేశాను.
ఈ కావ్య ప్రయాణం ప్రకృతిలోని నిశ్శబ్ద సౌందర్యంతో మొదలై, పరమాత్మలోని అనంత మౌనంతో ముగుస్తుంది.
ఇందులోని వివిధ శీర్షికలు, హైకూలు ఒక జీవన చక్రానికి ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయనుకుంటున్నాను.
ప్రకృతిలోని ప్రతి అణువులోనూ దైవత్వాన్ని దర్శిస్తూనే, బాల్యంలోని అమాయకత్వపు అంచులను తాకుతుంది.
అమ్మ ప్రేమామృతాన్ని, నాన్న శ్రమ త్యాగాన్ని స్మరిస్తూ, కుటుంబమనే మహా వృక్షానికి అక్షర నీరాజనం పడుతుంది.
ప్రణయంలోని సున్నితత్వాన్ని, వివాహ బంధంలోని పవిత్రతను గౌరవిస్తూనే, కుటుంబ వ్యవస్థలోని మాధుర్యాన్ని చాటిచెబుతుంది.
అంతేకాకుండా, మనిషి అంతరంగంలోని భవబంధాల సంఘర్షణను, సమాజంలోని అన్యాయాలపై సామాజిక స్పృహను ఒక నిశితమైన శస్త్రంలా ఈ కావ్యం సంధిస్తుంది. చివరగా, ఇహలోకపు రణగొణ ధ్వనుల నుండి జీవుడిని ఆధ్యాత్మిక శాంతి వైపు, భగవదైక్యం వైపు నడిపిస్తుంది. ప్రతి హైకూ ఇక్కడ ఒక స్నాప్ షాట్ గా వర్ణించే ప్రయత్నం చేశాను.
నేను అప్పుడప్పుడు రాసిన హైకూలను ఒక వరుసలో పేర్చి 'కోనసీమ కోయిల' పేరుతో హైకూ కావ్యంగా వేస్తే ఎలా ఉంటుందనే ఆలోచన వచ్చింది. ఇవి నేను అనుభవించిన అనుభూతుల అక్షరసమాలు. కోనసీమ బిడ్డగా, ఆ నదీమ తల్లికి నేను సమర్పించే అక్షర నీరాజనమిది. ఈ ''కోనసీమ కోయిల'.' పాఠకుల మనసుల్లో ఒక మధురమైన అనుభూతిని, ఆలోచనను రేకెత్తిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను.
దార్ల వెంకటేశ్వరరావు
17.4.2026
