"Voice of a Dalit: The Poetry of Darla Venkateswara Rao, Published by Prestige Books International, New Delhi, this book is available at Flifkart. ఎం.ఏ., విద్యార్థులకు మీ టైమ్ టేబుల్ ప్రకారం క్లాసులు జరుగుతాయి. TL-426: Indian Literature క్లాసులు మధ్యాహ్నం 12.00 గంటల నుండి 1.00 వరకు జరుగుతాయి.

19 మార్చి, 2026

​యుగాది శుభాకాంక్షల పద్య కుసుమాలు

 ​యుగాది శుభాకాంక్షల పద్య కుసుమాలు

​తే.గీ.

పవన మౌనట్టి పరవిద్య బ్రహ్మ విద్య

భవహ రునిశివ శక్తుల పథము నిలుచు

శివక రుణగెలు పొసగును సిరుల తోడ

భువిని నిలుపుము నీపరా భవము దార్ల!

(భావం: ప్రాణవాయువు వంటి మౌనమే పరవిద్య, అదే బ్రహ్మవిద్య. అది సంసార హరుడైన శివుని, శక్తి స్వరూపిణి అయిన పార్వతి మార్గంలో నిలుపుతుంది. ఆ శివుని కరుణ మనకు సిరిసంపదలతో పాటు విజయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. ఓ దార్లా! ఈ భువిపై నీవు ఆ 'పరా' (శక్తి), 'భవ' (శివుల) తత్త్వాన్ని నిలుపుము.)

కం.

ధరను పరా భవ కృపలన్

సిరమున దీవనలు నిలిపి సిరులను నిడుగా

నిరతము పరా భవ! మనియు

పరమాత్ముని వేడుకొందు భక్తిని నెపుడున్!

(భావం: ఈ భూమిపై పరా (పార్వతీదేవి), భవ (పరమశివుడు) ల అనుగ్రహంతో మీ శిరస్సుపై దైవ దీవనలు సదా నిలిచి ఉండి, మీకు సకల సంపదలను ప్రసాదించాలని కోరుకుంటున్నాను. అంతేకాక, ఈ పరాభవ నామ సంవత్సరంలో మీరు ఎల్లప్పుడూ పరా (అత్యున్నత స్థితిలో), భవ! (ఉండుగాక!) అని ఆ పరమాత్మను మనఃపూర్వకంగా ప్రార్థిస్తున్నాను.)

కం.

పరహిత మెన్నడు విడువక

ధరణిని సుఖములను నలర తనియగ ప్రజలన్

కరమున బ్రోచుచు నెపుడును

సిరమున దీవనలు నిడుచు శివుడును బ్రోచున్!

(భావం: పరోపకార భావాన్ని ఎన్నడూ విడువకుండా, ఈ భూమిపై ప్రజలందరూ సుఖసంతోషాలతో విలసిల్లేలా, ఆ పరమశివుడు తన హస్తంతో మనల్ని ఎల్లప్పుడూ కాపాడుతూ దీవించుగాక!)

​కం.

తరగని సంపద లొసగుచు

కరవును బాపుచును జయము గలుగును ధరపై

పరమాత్ముని కృప తోడను

విరసిలు లోకమున శాంతి వేడుక తోడన్!

(భావం: కరువు కాటకాలు తొలగిపోయి, తరిగిపోని సంపదలతో ఈ భూమిపై అందరికీ విజయం కలగాలని, పరమాత్మ కృపతో లోకమంతా శాంతి సంతోషాలతో విలసిల్లాలని ఆకాంక్ష.)

​కం

స్థిరముగ లోకము లన్నియు

వరలుచు సౌఖ్యమున నలర వర్థిలు నెపుడున్

కరముల మోడ్చుచు వేడెద

పరమేశుని భక్తి తోడ ప్రార్థన జేతున్!

(భావం: "లోకాః సమస్తాః సుఖినోభవంతు" అన్నట్లుగా, సమస్త లోకాలు స్థిరమైన సౌఖ్యంతో వర్ధిల్లాలని, రెండు చేతులూ జోడించి ఆ పరమేశ్వరుడిని భక్తితో ప్రార్థిస్తున్నాను.)

​కం.

ధరను పరా భవ కృపలన్

సిరమున దీవనలు నిలిపి సిరులను నిడుగా

నిరతము పరా భవ! మనియు

పరమాత్ముని వేడుకొనెను భక్తిని 'దార్లా' !

(భావం: ఈ ధరపై పార్వతీ పరమేశ్వరుల కృపతో, దీవనలు శిరస్సున నిలిచి సంపదలు కలగాలని, నిరంతరం ఉన్నత స్థితిలో ఉండాలని కోరుకుంటూ 'దార్ల' ఆ పరమాత్మను భక్తితో వేడుకొన్నాడు.)

​తే.గీ.

చివురు పుట్టెడి మావిడి చెట్టు వోలె

పాత కష్టాల నన్నిటి పారద్రోలి

నూతనమ్మగు కాంతులు నోర నూర

హాయి నిడుగాక మనకిక యీ యుగాది!

(భావం: చిగురించే మామిడి చెట్టులాగా, పాత కష్టాలన్నింటినీ పారద్రోలి, కొత్త వెలుగులు మనసు నిండా నిండుతూ ఈ యుగాది మనకు ఎంతో హాయిని ఇవ్వాలి.)

​తే.గీ.

తీపి చేదులు కలిసిన వేప తీపి

కష్ట సుఖములు జగతిలో కలిసి యుండు

నెండ వానలు సరియైన నిలను పంట

ధైర్యమున్నచొ దొరకును దైవకృపయు

(భావం: వేప ప్రసాదంలో తీపి, చేదు కలిసి ఉన్నట్లే, ఈ ప్రపంచంలో కష్టసుఖాలు కలిసే ఉంటాయి. ఎండ, వానలు సరిగ్గా ఉంటేనే పంట పండుతుంది; అలాగే మనిషిలో ధైర్యం ఉంటేనే దైవకృప లభిస్తుంది.)

​తే.గీ.

వాగు రీతిగ మలినము వాడి పోవ

స్వచ్ఛమైనట్టి మనసుతో బ్రతుక వలయు

సకల జనులకు నిచ్చుత సౌఖ్యములను

ప్రభవు డిచ్చును గావుత పావనముగ!

(భావం: ప్రవహించే వాగులోని మలినం కొట్టుకుపోయినట్లు, మనలోని కల్మషం తొలగిపోవాలి. స్వచ్ఛమైన మనసుతో బ్రతకాలి. ఆ భగవంతుడు జనులందరికీ పావనమైన సౌఖ్యాలను ప్రసాదించాలి.)

​తే.గీ.

కోయిలమ్మయు పాడెడు కొమ్మ పైన

తీయ తేనియ పలుకులు తెలుపు నట్లు

మమత నిండిన పలుకులు మానవాలి

పలుక వలయును సతమును పావనముగ!

(భావం: కొమ్మపై కోయిల పాడే పాట తేనెలా ఎంత తీయగా ఉంటుందో, మానవులందరూ కూడా ఒకరితో ఒకరు మమతతో నిండిన మాటలను అంతే పవిత్రంగా, తీయగా పలకాలి.)

​తే.గీ.

తొలగి చీకటి రవియును తోచు నట్లు

మలిన మెల్లను వీడగా మనసు లోన

జ్ఞాన దీపము వెలుగుచు జగతి పైన

శాంతి నిడుగాక నెప్పుడు శోభ నొసగి!

(భావం: చీకటి తొలిగి సూర్యుడు ఉదయించినట్లుగా, మనసులోని మలినం తొలగిపోవాలి. జ్ఞానదీపం వెలుగుతూ ఈ లోకానికి శాంతిని, శోభను ప్రసాదించాలి.)

​తే.గీ.

తనదు ఫలముల నితరుల కనగ నిచ్చు

మేలు కోరెడు వృక్షము మిగుల గొప్ప

పరుల సేవను జేయుచు భార్య తోడ

హైయి నుండుము ధరణిలో అనుదినమ్ము!

(భావం: తన పండ్లను ఇతరులకు పంచిపెట్టి మేలు చేసే వృక్షం ఎంతో గొప్పది. అదే విధంగా పరోపకారం చేస్తూ, ధర్మపత్నితో కలిసి ఈ భూమిపై ప్రతిరోజూ హాయిగా, ఆనందంగా ఉండాలి.)