నాలో మిగిలిన నేను
(దీర్ఘ కావ్యం)
12. చెట్టు
ఒక చెట్టు
ఎదురుగా నిలబడితే
నాకు
కాలం గుర్తుకొస్తుంది.
నేలలోకి
ఎంత లోతుగా
వేర్లు వెళ్లాయో
పైకి చూస్తే
తెలియదు.
ఆకాశంలోకి
ఎంత ఎత్తుగా
కొమ్మలు విస్తరించాయో
కింద నిలబడితే
పూర్తిగా కనిపించదు.
చెట్టుకు
తన గురించి
తాను చెప్పుకోవాల్సిన
అవసరం ఉండదు.
దాని ఉనికే
ఒక నిశ్శబ్ద ప్రకటన.
ఒకప్పుడు
అది కూడా
నేలమీద పడ్డ
చిన్న విత్తనమే.
ఎవరో
దాన్ని నేలలో పెట్టి ఉండవచ్చు.
గాలి
ఎక్కడి నుంచో
తీసుకొచ్చి ఉండవచ్చు.
ఒక పక్షి
తన ప్రయాణంలో
అక్కడ వదిలి ఉండవచ్చు.
ఎవరి చేతుల ద్వారా
అది నేలకు చేరిందో
చెట్టు జ్ఞాపకం పెట్టుకోలేదు.
నేలలో
తేమ దొరికింది.
చీకటిలో
చిన్న వేరు కదిలింది.
పైకి
ఒక లేత మొలక
తలెత్తింది.
ఆకాశం
దానికి కొత్త.
గాలి
దానికి కొత్త.
ఎండ
దానికి కొత్త.
దాని చుట్టూ
విస్తరించిన ప్రపంచం
దాని పెరుగుదల కోసం
ఎదురుచూడలేదు.
అది మాత్రం
నెమ్మదిగా
తన స్థలాన్ని
నిర్మించుకుంది.
మొదట
రెండు ఆకులు.
తర్వాత
కొన్ని కొమ్మలు.
కాలంతో పాటు
కాండం బలపడింది.
వేర్లు
నేల లోతుల్లోకి
విస్తరించాయి.
చిన్న మొక్క
చెట్టుగా మారేలోపు
ఎన్ని ఋతువులు
దాని మీదుగా
నడిచిపోయాయో!
వేసవి
దాని ఆకులను
ఎండబెట్టింది.
వాన
దాని వేర్లను
తడిపింది.
గాలి
కొమ్మలను
వంచింది.
చలి
దాని పెరుగుదలను
నెమ్మదింపజేసింది.
ప్రతి ఋతువూ
దాని జీవితంలో
తనదైన ముద్ర వేసింది.
చెట్టు
ఋతువులను
ఎంచుకోలేదు.
వచ్చిన కాలానికి
తనలో చోటిచ్చింది.
ఆకులు రాలినప్పుడు
కొమ్మలు
ఒంటరిగా కనిపించాయి.
పూలు పూసినప్పుడు
అదే కొమ్మలు
పండుగ చేసుకున్నాయి.
కాయలు కాసినప్పుడు
వాటి బరువుతో
కొమ్మలు వంగాయి.
చెట్టు
తన రూపాన్ని
ఋతువుల చేతుల్లో పెట్టి
జీవితాన్ని కొనసాగించింది.
దాని నీడలో
ఎంతమంది
విశ్రాంతి తీసుకున్నారో
దానికి తెలియదు.
ఎంతమంది
తమ బాధలను
ఒకరికొకరు చెప్పుకున్నారో
దానికి తెలియదు.
ఎంతమంది
ప్రయాణికులు
తమ సంచులను దించుకుని
మళ్లీ బయలుదేరారో
దానికి తెలియదు.
ఒక చిన్న పిట్ట
దాని కొమ్మమీద
గూడు కట్టుకుంది.
గుడ్లను పొదిగింది.
పిల్లలకు రెక్కలు వచ్చాయి.
ఒక ఉదయం
ఆ పిల్లలు
గాలిలోకి ఎగిరిపోయాయి.
గూడు
కొమ్మమీదే మిగిలింది.
చెట్టు
తన ఒంటరితనాన్ని
ఎవరికీ చెప్పలేదు.
మళ్లీ
మరో పిట్టకు
చోటిచ్చింది.
చెట్టు దగ్గర
నిలబడినప్పుడల్లా
నాకు
మనుషులు గుర్తుకొస్తారు.
వాళ్ల జీవితాల్లో
ఎన్ని వేర్లు ఉంటాయో!
కనిపించే చిరునామాలు
కొన్ని మాత్రమే.
కనిపించని మూలాలు
ఎన్నో.
ఒక మనిషి
మాటల్లో వినిపించని
బాల్యం.
అతని నడకలో
కలిసిపోయిన కుటుంబం.
అతని ఆలోచనల్లో
వేర్లు వేసుకున్న సమాజం.
అతని నిర్ణయాల్లో
పెరిగిన అనుభవం.
ఇవన్నీ కలిసినప్పుడే
ఒక మనిషి
తన సంపూర్ణ రూపాన్ని
పొందుతాడు.
నేను
నా గతాన్ని తలుచుకుంటే
నాలోని వేర్లు
కదలడం మొదలుపెడతాయి.
మట్టి వాసన.
చెమట వాసన.
పొద్దుపొడుపున
పని కోసం బయలుదేరిన
మనుషుల అడుగుల శబ్దం.
సాయంత్రానికి
ఇంటికి చేరే
అలసిన శరీరాలు.
ఆ రోజులన్నీ
నా లోపల
ఏదో ఒక చోట
వేర్లుగా విస్తరించాయి.
నేను ఎదిగినప్పుడు
ఆకాశం పెద్దదైంది.
నా ముందున్న అవకాశాలు
కొత్త దారులు తెరిచాయి.
పుస్తకాలు
కొత్త ప్రపంచాలను
పరిచయం చేశాయి.
అక్షరాలు
నా చూపుకు
విస్తారాన్ని ఇచ్చాయి.
నేను నడిచిన దూరం
పెరిగింది.
నా చుట్టూ ఉన్న
ప్రపంచం మారింది.
అయినా
నేను నిలబడిన నేలలో
నా బాల్యం
వేర్లుగా మిగిలింది.
ఒక చెట్టు
ఎత్తుకు ఎదగడంలో
దాని వేర్లకు
ఎంత భాగం ఉందో
మనిషి ఎదుగుదలలోనూ
అతని మూలాలకు
అంతే భాగం ఉంది.
కొమ్మలు
ఆకాశాన్ని తాకాలని చూస్తాయి.
వేర్లు
నేలను గట్టిగా పట్టుకుంటాయి.
ఆ రెండింటి మధ్య
చెట్టు జీవితం
సమతుల్యతను వెతుక్కుంటుంది.
మనిషి కూడా
ఎదగాలని కోరుకుంటాడు.
తన పరిధిని
విస్తరించుకోవాలని చూస్తాడు.
కొత్త జ్ఞానాన్ని
సంపాదించాలని ఆశిస్తాడు.
తనకు తెలియని
ప్రపంచాలను
చూడాలని కోరుకుంటాడు.
అదే సమయంలో
తనను నిర్మించిన
నేలను గుర్తుంచుకోవాలి.
తనతో పాటు
నడిచిన మనుషులను
గుర్తించాలి.
తన ఎదుగుదలలో
తనకంటే ముందుగా
శ్రమించిన చేతుల
వెచ్చదనాన్ని
మర్చిపోకూడదు.
చెట్టు
తన వేర్లను
ప్రదర్శించదు.
అవి
దాని బలంలో
కనిపిస్తాయి.
మనిషి మూలాలు కూడా
అతని మాటల్లో మాత్రమే కాదు.
అతను ఇతరులతో
వ్యవహరించే తీరులో
కనిపిస్తాయి.
తనకంటే బలహీనుడిని
ఎలా చూస్తాడు?
తనకు సహాయం చేసినవారిని
ఎలా గుర్తుంచుకుంటాడు?
తన చేతిలోకి వచ్చిన
అధికారాన్ని
ఎలా ఉపయోగిస్తాడు?
ఈ ప్రశ్నలన్నీ
అతని వేర్ల లోతును
చూపిస్తాయి.
చెట్టు
తన నీడను
ఎవరి కోసం అని
విభజించదు.
దాని కింద
నిలబడిన మనిషికి
నీడ దొరుకుతుంది.
దాహంతో వచ్చిన పక్షికి
ఆశ్రయం దొరుకుతుంది.
ఆకలితో వచ్చినవారికి
పండు దొరకవచ్చు.
చెట్టుకు
ఇవన్నీ
తన జీవితంలో భాగాలు.
ఇవ్వడం కోసం
అది ప్రత్యేకంగా
ఒక రోజును ఎంచుకోదు.
తనలో పెరిగినదాన్ని
కాలానికి తగినట్టు
బయటపెడుతుంది.
పువ్వులుగా.
పండ్లుగా.
నీడగా.
కొమ్మల మధ్య
వీచే చల్లని గాలిగా.
తన జీవితం
ఇతరుల జీవితాల్లో
ఎన్ని రూపాల్లో
ప్రవేశిస్తుందో
చెట్టు లెక్కపెట్టదు.
నేను కూడా
నా జీవితాన్ని
ఒకసారి వెనక్కి తిరిగి
చూసుకున్నాను.
నా చేతిలోని
పుస్తకాలను చూశాను.
నా ముందు కూర్చున్న
విద్యార్థులను చూశాను.
నాతో మాట్లాడిన
మనుషులను తలుచుకున్నాను.
నేను పలికిన మాటలు
ఎక్కడెక్కడ
ఎవరి ఆలోచనల్లో
మొలకెత్తాయో
నాకు తెలియదు.
నేను రాసిన అక్షరాలు
ఎవరి జీవితంలో
ఒక చిన్న వెలుగును
రగిలించాయో
తెలియదు.
ఒక మాట
ఒక మనిషిలో
ప్రశ్నగా మిగిలి ఉండవచ్చు.
ఒక పుస్తకం
మరో మనిషికి
కొత్త దారిని చూపి ఉండవచ్చు.
ఒక చూపు
ఒకరి ఆత్మవిశ్వాసానికి
ఆధారమై ఉండవచ్చు.
మనిషి
తన జీవితాన్ని
తనకోసం మాత్రమే
జీవించడు.
తనకు తెలియకుండానే
ఇతరుల జీవితాల్లో
కొన్ని విత్తనాలను
వదిలివెళ్తాడు.
వాటిలో కొన్ని
మొలకెత్తుతాయి.
కొన్ని
కాలం కోసం
నేలలోనే ఉంటాయి.
మరికొన్ని
మరో తరంలో
చెట్టులవుతాయి.
ఒక చెట్టు
కిందపడినప్పుడు
దాని కథ
అక్కడితో ముగియదు.
దాని కాండం
నేలకు ఎరువవుతుంది.
దాని విత్తనాలు
కొత్త మొక్కలకు
ప్రాణం పోస్తాయి.
దాని నీడలో పెరిగిన
చిన్న మొక్కలు
ఒకరోజు
ఆకాశాన్ని చూస్తాయి.
జీవితం
తన కొనసాగింపును
ఇలా వెతుక్కుంటుంది.
కాలం
మనిషి చేతుల్లోంచి
ఎన్నో విషయాలను
తీసుకుపోతుంది.
వయసును మార్చుతుంది.
రూపాన్ని మార్చుతుంది.
మనుషుల మధ్య
దూరాలను పెంచుతుంది.
ఒకప్పుడు
మన చుట్టూ ఉన్నవాళ్లు
క్రమంగా దూరమవుతారు.
కొన్ని జ్ఞాపకాలు
మసకబారుతాయి.
కొన్ని స్వరాలు
మనసులోనే
ప్రతిధ్వనిస్తాయి.
అయినా
మనలో ఒక భాగం
కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.
మనకు అందిన జ్ఞానం.
మనలో పెరిగిన కరుణ.
మన అనుభవాల నుంచి
మరో మనిషికి అందించిన
చిన్న సహాయం.
మన తర్వాత కూడా
జీవించే ఆలోచనలు.
ఇవే
మనిషి జీవితానికి
వేర్లుగా మారతాయి.
సాయంత్రం
చెట్టు కింద
నిలబడ్డాను.
సూర్యుడు
కొమ్మల మధ్య నుంచి
నెమ్మదిగా జారుతున్నాడు.
నేలమీద
ఆకుల నీడలు
కదులుతున్నాయి.
ఒక ఎండిన ఆకు
నా భుజం మీద పడి
కిందకు జారింది.
దాన్ని చేతిలోకి తీసుకున్నాను.
ఒకప్పుడు
పచ్చగా ఉండి ఉంటుంది.
ఎండలో
వెలుగును పీల్చుకుని ఉంటుంది.
వానలో
నీటిని మోసి ఉంటుంది.
గాలితో
ఎన్నోసార్లు
కదిలి ఉంటుంది.
ఇప్పుడు
నా అరచేతిలో
తేలికగా ఉంది.
దాని ప్రయాణం
చెట్టుతో మొదలై
నేల దగ్గరకు చేరింది.
నేను
ఆ ఆకును
నేలమీద వదిలేశాను.
పైకి చూశాను.
కొమ్మల మధ్య
కొత్త చిగుళ్లు
తలెత్తుతున్నాయి.
పాత ఆకు
నేలలో కలుస్తోంది.
కొత్త చిగురు
ఆకాశం వైపు
సాగుతోంది.
ఒకే చెట్టులో
రెండు కాలాలు
తమ పనిని
నిశ్శబ్దంగా చేస్తున్నాయి.
నా లోపల కూడా
కొన్ని జ్ఞాపకాలు
నేలలో కలుస్తున్నాయి.
కొన్ని అనుభవాలు
కొత్త ఆలోచనలుగా
చిగురిస్తున్నాయి.
నేను
నిలబడిన చోటు
అదే అయినా
నాలో ఏదో
మారుతూనే ఉంది.
చెట్టు
నాకు చెప్పిన పాఠం
ఒక్కటే.
ఎదగడం అంటే
పైకి వెళ్లడం మాత్రమే కాదు.
మనలోని వేర్లను
లోతుగా చేసుకోవడం కూడా.
విస్తరించడం అంటే
కొమ్మలను
దూరంగా చాపడం మాత్రమే కాదు.
మన నీడలో
మరో జీవికి
చోటివ్వడం కూడా.
కాలంతో నిలవడం అంటే
ఎప్పటికీ పచ్చగా ఉండడం కాదు.
మార్పుల మధ్య
జీవితాన్ని
కొనసాగించడం.
నేను
చెట్టు నుంచి
కొద్దిదూరం నడిచాను.
నా నీడ
నేలమీద
నాతో పాటు కదిలింది.
నా లోపల
ఎన్నో ఏళ్లుగా
పెరుగుతున్న చెట్టు
మొదటిసారి
నాకు స్పష్టంగా కనిపించింది.
దాని వేర్లు
నా గతంలో ఉన్నాయి.
దాని కాండం
నా అనుభవాలతో నిర్మితమైంది.
దాని కొమ్మలు
నా ఆలోచనల్లో విస్తరించాయి.
దాని చిగుళ్లు
ఇంకా రానున్న
కాలం కోసం
ఎదురుచూస్తున్నాయి.
నేను
ఆ చెట్టును
నాలోనే
పెరగనిస్తున్నాను.
దార్ల వెంకటేశ్వరరావు 21.10.2026
కామెంట్‌లు లేవు:
కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి