వాడు.. వాళ్ళ ప్రత్యేక వారసత్వం

 వాడు చదుకున్నా

చదువుకోకపోయినా

వాడికో కంపెనీ

వాడికో ఫ్యాక్టరీ

వాడికో వ్యాపారం

వాళ్ల వాళ్ళే రాజకీయ నాయకులు

వాళ్ల వాళ్ళే మంత్రులు

వాళ్ల వాళ్ళే అధికారులు

వాళ్లకు లేనివేంటి?

వాళ్లకి ప్రత్యేకంగా

రిజర్వేషన్ దేనికి?

తరతరాలుగా

అందుకున్న అవకాశాలకు

ఏ పేరు పెడతారు?

వంశపారంపర్యంగా వచ్చిన

ఆస్తికి

ఏ కోటా పెడతారు?

తాత కుర్చీలో

మనవడు కూర్చుంటే

దాన్ని ప్రతిభ అంటారు—

తరతరాలుగా

తలుపు బయట నిలబెట్టిన వాడికి

ఒక తలుపు తెరిస్తే

దాన్ని మాత్రం

రిజర్వేషన్ అంటారు!

వాళ్ల చేతుల్లో

భూమి ఉంది

ధనం ఉంది

అధికారం ఉంది

విద్య ఉంది

పరిచయాలు ఉన్నాయి

అవకాశాల తాళంచెవులు ఉన్నాయి—

మరి

ఒక పేదవాడి చేతిలో

ఒక చిన్న అవకాశం కనిపిస్తే

ఎందుకంత ఉలికిపాటు?

రిజర్వేషన్

వాళ్లకు ఇచ్చిన మినహాయింపు కాదు—

శతాబ్దాలుగా

మినహాయించబడిన మనిషికి

సమాజం ఇచ్చే

చిన్న సరిదిద్దుబాటు!

వాళ్లకు

తలుపులు తెరవాల్సిన అవసరం లేదు

వాళ్లే తాళాలు పట్టుకున్నారు.

మాకు కావాల్సింది

మీ కుర్చీలు కాదు…

మీ కుర్చీల దాకా వెళ్లే

ఒక దారి!

...

ప్రత్యేక హక్కు అంటే

రిజర్వేషన్ ఒక్కటేనా?

తరతరాలుగా

భూమి మీద హక్కు,

చదువు మీద హక్కు,

ఉద్యోగాల మీద హక్కు,

అధికారం మీద హక్కు,

వ్యాపారం మీద హక్కు,

పదవుల మీద హక్కు—

అన్నీ ఒకే వర్గం చేతుల్లో ఉంటే

అది ప్రత్యేక హక్కు కాదా?

తండ్రి సంపాదించిన ఆస్తి

కొడుక్కి రావడం సహజమైతే,

తండ్రి సంపాదించిన పరిచయాలు

కొడుక్కి రావడం సహజమైతే,

తండ్రి సంపాదించిన రాజకీయ పలుకుబడి

కొడుక్కి రావడం సహజమైతే,

తరతరాలుగా

కోల్పోయిన అవకాశాల్లో

ఒక చిన్న వాటా అడిగితే

అది మాత్రం

‘ప్రత్యేక హక్కు’ ఎందుకు?

ఒకరికి వారసత్వం—

మరొకరికి రిజర్వేషన్!

ఒకరికి తరతరాల సంపద—

మరొకరికి తరతరాల నిరీక్షణ!

ఒకరికి పరిచయం

ఉద్యోగానికి మెట్టయితే,

మరొకరికి రిజర్వేషన్

ఆ మెట్టు మీద మొదటి అడుగు.

అయితే

ప్రత్యేక హక్కు ఎవరిది?

అవకాశాలు ముందే ఉన్నవాడిదా?

లేక

అవకాశాల తలుపు దగ్గరకు

మొదటిసారి చేరినవాడిదా?

రిజర్వేషన్

ఎవరినీ పైకి లేపడానికి

ఇతరులను కిందకు నెట్టే

ప్రత్యేక హక్కు కాదు—

కిందకు నెట్టబడినవాడిని

కనీసం పోటీలో నిలబెట్టే

సామాజిక న్యాయ సాధనం.

నిజమైన ప్రశ్న

‘రిజర్వేషన్ ఎందుకు?’ కాదు.

‘ఇంతకాలం

అవకాశాలు కొందరికే ఎందుకు?’

అనేదే అసలు ప్రశ్న.

ప్రత్యేక హక్కులను

వారసత్వంగా అనుభవించిన సమాజం

సమాన అవకాశాల గురించి మాట్లాడే ముందు

తన చరిత్రను కూడా

ఒక్కసారి చదవాలి.

— దార్ల వెంకటేశ్వరరావు